ارتباط مستقيم با مردم
حاكم همواره مىبايست در ارتباط مستقيم با مردم باشد ، و مشكلات آنها را از زبان خودشان بشنود ، حاكمانى كه اين رابطه را قطع كردهاند و بين خود و مردم سدهاى پولادين نصب نمودهاند ، هرگز بردلهاى مردم حكم نراندهاند و بسيار بدتر از اين حكام ، دستهاى ديگر از حاكمين هستند كه كسانى را واسطه بين خود و مردم نمودهاند ، تا آنها درد دلها را بشنوند و حقوق ملّت را پاس نهند !
اين عده از حاكمان كه عقل و خرد و چشم و گوش خود را در اختيار عدهاى مىگذارند سخت بىراهه رفتهاند .
اينان بىترديد از همه حقايق جامعه باخبر نمىشوند و تنها آن مىشنوند كه با افكار واسطه هماهنگ باشد و فقط همان صورت مىپذيرد كه واسطه بخواهد .
امام عليه السلام به « قثم بن عباس » فرماندار مكه دستور مىدهد كه با مردم رابطهى رو در رو و مستقيم داشته باشد و چيزى را بين خود و مردم فاصله قرار ندهد .
« أَمَّا بَعْدُ ، فَأَقِمْ لِلنَّاسِ الْحَجَّ ، وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ ، وَاجْلِسْ لَهُمُ الْعَصْرَيْنِ ، فَأَفْتِ الْمُسْتَفْتِيَ ، وَعَلِّمِ الْجَاهِلَ ، وَذَاكِرِ الْعَالِمَ .
وَلَا يَكُنْ لَكَ إِلَى النَّاسِ سَفِيرٌ إِلَّا لِسَانُكَ ، وَلَا حَاجِبٌ إِلَّا وَجْهُكَ . وَلَا تَحْجُبَنَّ ذَاحَاجَةٍ عَنْ لِقَائِكَ بِهَا ، فَإِنَّهَا إِنْ ذِيدَتْ عَنْ أَبْوَابِكَ فِي أَوَّلِ وِرْدِهَا لَمْ تُحْمَدْ فِيَما بَعْدُ عَلَى قَضَائِهَا » . « 1 »
اما بعد ، حجّ را به مردم بياموز و آن را بپادار و اياماللَّه را به ياد آنان آور ، صبح و شام براى
هامش
( 1 ) - نهجالبلاغه ، نامه 67 .