عقبماندگىها و سلطهء اشرار و غارت منافع و اسارت سياسى و اقتصادى مسلمين و طارى شدن استضعاف چند بعدى ، از قبيل استعمار افراد و استثمار منافع بلاد و استحمار افكار و استبداد نفوس و استعباد احرار گرديد - جدّاً بپرهيزيد و در پيشبرد هدف اصالى و ايدهآل وحدانى همگانى - كه به خاطر آن روى مسند مخصوص نشستهاند و براى آن اموالى مىگيرند و مىبخشند و تصرّف مىكنند - كوششى بيشتر و خالصتر و جدّىتر نمايند .
آن هدف ، يعنى اعلاى كلمةاللَّه و مرام قرآن و نشر معارف ائمّهء شيعه و دفاع از حريم دين و تشخيص صحيح و دقيق راه تبليغ و نشر مبانى دينى به همهء دنيا به وسائل متناسب روز و موافق عصر و زمان . آرزو دارم آنها راجع به فتوا و رسالههاى عمليه تغيير رويه دهند ، نقائص مربوطه را بررسى كرده ، بر طرف نمايند ؛ بدين معنا كه اولًا ، در مرحلهء استنباط حكم و اصدار فتوا تبادل نظر كنند و بدين وسيله مقدار زيادى از اختلاف نظر را تبديل به اتّحاد رأى نمايند و در موارد عدم امكان توافق ، در ابلاغ آن به جامعه مقلدين راه حلّى در نظر بگيرند . و مثلًا فتواى افقه متخالفين و يا احوط اقوال را اعلام دارند و مردم را از تحير و تفرّق و دودستگى و احياناً عداوت و دشمن برهانند . و اين نيروى عظيم روحانيت را - كه با به دو وسيلهء روشنى جامعه از نظر مذهب و اجتماع و سبب توجّه عامّ ملّت به يك نقطهء وحدانى مقتدر و سبب ائتلاف و همبستگى و قدرت متشكلّه در مقابل قرآن باشند ، وسيلهء سرگردانى و اختلاف نسازند . و در نتيجه پنجاه رقم رسائل عمليهء گوناگون را به يك رسالهء متّفق عليها تبديل نمايند .
من آرزو دارم زعماى دينى گرد هم آيند و با قلبى مملوّ از صميميت دست ، اخوّت و برادرى به همديگر بدهند و جانها در طريق هدف به كف گيرند و از همه مسلمانها در اين راه استمداد جويند . باشد كه بتوانند موجوديت خود و قرآن را حفظ كنند و از ضرر دشمنان نيرومند و مجهّز و افسونگران چيرهدست محفوظ بمانند . و الا روحانيت فعلى اگر به همين رويه و حال بماند ، مسلماً محكوم به زوال و فناست . و البته اين مرض مهلك نتيجهء سهلانگارى خودشان مىباشد :
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 436
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٣٦