( 32 ) حسنات و سيئات روح انسان « 1 »
مقدمه : در سلسله درسهاى حضرت آية اللَّه مشكينى مطالبى در بارهء حيا و انواع آن و حب رياست و نقش آن در روح انسان مورد بررسى قرار گرفت . در اين شماره بحثى در بارهء صفات انسانى از نظر شما خوانندگان عزيز مىگذرد :
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
علماى اسلام هنگامى كه علم روح و علم روان را بررسى مىكنند ، براى روان انسانى صفتهاى مختلفى را مىبينند . در مقام سنجش و شرح صفات انسانى صفتها را به دو قسم تقسيم مىكنند :
1 . صفات حسنه و زيبا ، 2 . صفات رذيله و زشت .
در مقام سنجش اين صفتها يك قانون كلى بيان مىكنند و مىگويند هر صفتى را بخواهيم ببينيم و تصور كنيم ، مىبينيم آن صفت داراى سه حد است : يك حد ، حد متوسط آن صفت است و يك حد افراط و يك حد تفريط . پس هر سه صفت داراى سه شاخه و سه شعبه است : يك شعبه آن ( متوسط ) كه از صفات حسنه است و دو شعبه ديگر از صفات رذيله است ؛ از باب مثال : در صفت سخاوت و در صفت شجاعت ، وقتى كه علما شرح مىدهند ، مىگويند مثلًا صفت شجاعت ، يعنى پايدارى در مقابل دشمن و حوادث داشتن است . گاهى پايدارى در جايى است كه بايد باشد .
نترسيدن در محلى است كه بايد انسان نترسد ؛ به حكم شرع و به حكم عقل بايد در
هامش
( 1 ) ماهنامهء جهاد ( ترويج كشاورزى و توسعه روستايى ) ، ش 48 .