فرض است ، دو مسلك است و دو مرام است خلقت انسان به نحو عادى . اعجاز اين است كه خدا آدم را از خاك مجسم كرد و روح درش دميد . يكى ديگر را هم مجسم كرد ، روح درش دميد ، آدم و حوا به وجود آمدند و از اينها اولاد پيدا شد . اين مسلك ، مسلك فيكسيم و قايلين به اين مسلك هم فيكسيستاند . بنا بر اين ، اين يك مسلك و مسلك ديگر ، انسانها جز شعبههاى حيوانها و تكامل يافته حيوانها كه از تك سلولى شروع شده و تا انسان رسيده . ما گفتيم از آيات قرآنى در بارهء هر يك از اينها بخواهند ، مىشود استدلال كرد . برخى از آيات به آن دلالت دارد و برخى از آيات ، بر اين دلالت دارد و هر كدام را انتخاب كردى ، چه از نظر آيه آياتى داريم ، نه اين كه واقعاً دو تا باشد واقعاً اين است يا آن است . اما اگر شما نمىتوانيد بفهميد كه كدام يك از اينهاست ، هر كدام را انتخاب كردى ، ما آياتى داريم ؛ مثل اين كه دو تا فتوا را كه دو فقيه مىدهند ، شما در اين دو فتوا چه مىكنيد ؟ اين فقيه مىگويد حلال است ؛ آن فقيه مىگويد حرام است . آن فقيه مىگويد جايز است ؛ آن فقيه مىگويد جايز نيست . شما در اين مسائل فرعى دو تا مسأله مختلف باشد ، چه مىكنيد ؟ يا از اين فقيه تقليد مىكنيد و به آن معتقد مىشوى يا از آن يكى تقليد مىكنيد . اين هم همين طور شما اين مسلك را انتخاب كنيد . براى اين آيه آن مسلك را اختيار كنيد ، براى آن آيه ديگر ، مسلك ديگر را . و ما در كتاب تكامل اين مسأله را عرض كرديم كه هر دو مسأله آياتى دارد كه مىشود استدلال كرد . واقعش را درك مىكنيد . يكىاش را استدلال مىكنيد .
اگر نتوانستيد درك كنيد تغيير است در اين .
آيا بهشت طبقهاى است و على عليه السلام با كسى ديگر در يك جاست ؟
* بله آقا . بهشت هم درجات عند اللَّه دارد . بهشت طبقههاى مختلف دارد . گاهى شما در يك طبقهاى هستيد در خانه و لانه و باغ و دم و دستگاه مىبينيد ؛ مانند ابرى كه در بالاى سر عبور مىكند ، يك طبقه ديگرى بالاى سرتان هست . تمام وسايل ساختمان آن بالاست . مىپرسد او كى است ؟ مىگويند : فلان آقاست . مىگويى او رفيق من بود در دنيا ، چه طور شد آنجا رفت ؟ فرشته مىگويد : مىدانى چه طور شد و آنجا
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 172
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٢