سرد شود طلايى ناب و زرى خالص از هر غش و عيب باشد كه زرگران دقيق النظر را خلوصش اعجاب انگيزد . اين مطلب را گرچه شيميستهاى عصر اخير محال مىدانند و قلب ماهيت را از افسانههاى پيشينيان خوانند - و ما فعلًا بحثى در اثبات و نفى آن نداريم - لكن ما از كيميايى نظير اين اطلاع داريم كه تحصيلش از آن كيميا سهلتر ، و اثرش سريعتر ، و طلاى حاصلهاش نابتر و پرارزشتر است . و آن همان يقين باطنى به توحيد حق ، و مبادى امور اعتقادى است كه اگر شمهاى از آن در فلز وجود انسانى تزريق شود ، ذاتش را منقلب نمايد و قلب ماهيت دهد و حياتش بخشد و آن چنانش كند كه زرها در مقابل چشمش خزف نمايد و طلاهاى ناب را كمتر از مس بيند و از اين كيميا اگر در كسى پيدا شود ، قيمتش را جز اهل نظر ندانند .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
مِنْ أَقَلِّ مَا أُوتِيتُمُ الْيَقِينُ وَ عَزِيمَةُ الصَّبْرِ ؛
كمترين گوهرى كه در ميان شما تقسيم شده است يقين است و صبرى ژرف كه اثر مستقيم آن است .
وَ مَنْ أُعْطِيَ حَظَّهُ مِنْهُمَا لَمْ يُبَالِ مَا فَاتَهُ مِنْ قِيَامِ اللَّيْلِ ؛
و كسى كه از نعمت يقين بهرهء وافى دريافته است ، اگر گهگاهى به لغزشى حتى در روزهء روز و قيام شب مبتلا شود ، آسيب شكنندهاى بر روانش وارد نيايد .
چه آن كه درخشش آفتاب يقين را لكه ابرى مانع نخواهد بود .
در سخنان اهل بيت عليهم السلام چنين آمده است :
الْيَقِينُ الْإِيمَانُ كُلُّه ؛
صفت يقين همان ايمان است و بلكه همه ايمان است .
چنان كه از نبى گرامى صلى الله عليه و آله سخنى بدين منوال منقول است :
مَا مِنْ آدَمِيٍ إِلَّا وَ لَهُ ذُنُوبٌ وَ خَطَايَا يَقْتَرِفُهَا فَمَنْ كَانَتْ سَجِيَّتُهُ الْعَقْلَ وَ غَرِيزَتُهُ
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 596
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٩٦