مىرود . آنجا نيز احتياج به قدرت روح و صبر دارد و همچنين در برابر انجام واجبات هم صبر لازم دارد ؛ براى اين كه تا انسان اين تسلط بر خودش را نداشته باشد كه وقتى در نيمه شب و در هواى سرد ناگهان ببيند وقتى است كه انسان خواب است و خدا مىخواهد از جا برخيزد و با اللَّه راز و نياز كند ، اين تسلط بر نفس مىخواهد كه اين بدن با ناراحتى از استراحت برخيزد . از اين رو ، براى پيامبر گرامى هر شب ، يك دفعه بلند شود يازده ركعت نماز شب بخواند ، كافى نبود . بر او واجب بود چند بار ، پس از خواب بلند شود . يك مقدار مىخوابيد ، بعد از جا بر مىخاست و نگاه به آسمان مىكرد و آيهاى مىخواند :
« إِنَّ فِى خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِى الْأَلْبَابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَ قُعُوداً » ؛
مسلماً در آفرينش آسمانها و زمين ، و در پى يكديگر آمدن شب و روز ، براى خردمندان نشانههايى [ قانع كننده ] است ؛ همانان كه خدا را [ در همه احوال ] ايستاده و نشسته ، و به پهلو آرميده ياد مىكنند .
داراى فكر و عقل كسانى هستند كه نام اللَّه را و ياد اللَّه را در همه حال با خود دارند ، و پيوسته در خلقت آسمانها و زمين فكر مىكنند كه اى اللَّه همه اينها را به باطل نيافريدى و هدفى دارى . بلند مىشود ، وضو مىگيرد و دو ركعت نماز مىخواند ، و باز دوباره مىخوابيد ، باز بلند مىشد ؛ كه يعنى بايد انسان ورزيده شود ، بايد مخالفت نفس داشته باشد ، بايد انسان در اين مرحله كوشش كند كه نفس را رام كند . اين نفسها ، اين روحهاى شما مانند اسبهايى است كه تازه مىخواهند سوار شوند و سوارى نمىدهند ، به چه نحو آن اسبها را سوار مىشوند تا رامش كنند ؟ خيلى زحمت دارد و گاهى صاحبش از رويش مىافتد ، ناراحت مىشود . گاهى دستش مىشكند ، پايش مىشكند ، طورى مىشود . بالاخره پس از زحمات زياد تا لجامى بر سر اين حيوان چموش بزند و او را رام كند .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 445
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٤٥