31 . درسهايى از اخلاق
سپاس نعمتها
سپاس خداى بزرگ را كه به ذوى العقول نيروى ادراك و شناسايى عطا فرمود و همهء عقول را از اين كه پى به كنه ذات او ببرند ، ممنوع داشت ؛ چه آن كه هر چه عقول فكر كنند و تصور كند ، مخلوق خود او خواهد بود . عقول نمىتوانند حقيقت و ذاتش را درك كنند ؛ كه اگر چنين باشد ، بايد همانند ذات او و صفات او قدرت و نيرو و ادراك داشته باشند .
سپاس او را كه موجودات را بيافريد و افكار هر موجود را به نحو تكوين يا تشريع به مصالح او هدايت كرد :
قَالَ رَبُّنَا الَّذِى أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَي ؛
گفت : « پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را خلقتى كه درخور اوست داده ، سپس آن را هدايت فرموده است » .
و بدين وسيله براى ما بيان كرد رحمانيت و رحيميت را - كه عبارت از بذل بر هر شىءاى به اندازهء نياز آن شىء است - اثبات كرد . افكار ما را هدايت به ذاتش كرد ، از ناحيه درك اوصافش و افعالش به رساندن روزى بر هر موجدى صفت راز قيمت خود را اثبات كرد و به وسيلهء دادن نياز متناسب با هر نيازمندى كمال رحمانيت و رحيميت خود را بيان كرد .