آيا به نظر شما حذف بعضى از اشعار جاهليت از متون ادبى عرب صحيح است ؟
* خير بنده به دو دليل ، با حذف اين اشعار مخالفم : يكى ، اين كه اشعار جاهليت عربى محض و خالص و مدرك لسان و لغات عرب است و ما نمىتوانيم مدارك خود را حذف كنيم و دوم ، اين كه اين اشعار تابلويى است كه از عقايد و اخلاق و آداب و رسوم جاهليت براى ما كشيدهاند تا ما بدانيم كه دين اسلام در بين كدام انسانها ظهور كرده و پيامبر از آن اعراب جاهلى چه زبدگانى را به عالم بشريت هديه كرده است .
معناى حديث « السعيد سعيد فى بطن امّه و الشقى شقى فى بطن امّه » چيست ؟
* اين حديث فى الجمله اشاره دارد به اين كه انسان شقى در شكم مادر شقى و انسان سعادتمند در شكم مادر سعادتمند است . البته فهم اين حديث نياز به تأمل و تدبر دارد و شايد بتوان گفت كه خميره انسان در شكم مادر قابليت پذيرش صفات زشت و نيكو را داراست . البته اين سعادت و شقاوت انسان را در خارج مجبور به عمل نمىكند ؛ يعنى اقتضاى كار زشت و نيكو در آدمى هست ، ولى او يك عقل مدبر و مدير دارد كه كنترل آدمى در دست اوست ؛ چنان كه لجام خود را به دست عقل دهد ، او را به سمت هدايت رهنمون است ، و اگر از فرمان او تخلف كند ، خود را در ورطه هلاك افكنده است .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 393
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٩٣