29 . اخلاق اسلامى ( خصايل ملايك )
در مباحث گذشته روشن شد كه روح انسانى يك موجود علمى داراى فهم و شعور و داراى صفات حسنه و رذيله است . خداوند اين خصلت را به روح داده است كه بتواند در خويش تأمل نموده و با نيروى فكر و تعقل - كه يكى از مهمترين نعمتهاى پروردگار است - خويشتن را دريابد . هر انسانى به وسيله نيروى خرد درك مىكند كه داراى چه صفات پسنديده و چه خصايل ناپسندى است . همان گونه كه انسان در پاكيزگى بدن و لباس خويش دقت مىكند ، بايد در طهارت و پاكيزگى روح خويش نيز كوشا باشد .
روح به نيروى عقل درك مىكند كه چيست ، از كجا آمده و به كجا مىرود ! و اين يكى از فضايل نفس است كه قدرت درك خود و مطالعه در خويشتن را دارد . تعاليم انبيا نيز براى اين است كه اين بينش را در انسان تقويت كند .
قبلًا بيان نموديم كه در روح انسانى چهار نوع ويژگى وجود دارد : صفات ملكوتى ، صفات شيطانى ، اوصاف بهيمى ، و صفات سبعى .
اگر آن چنان كه على عليه السلام مىفرمايد : « تَجَلَّى لَهَا فَأَشْرَقَت ؛ نور خدا در روح آدمى تجلى كند » ، او از صفات ملكوتى بهرهمند خواهد شد .
علم نيز در روايات به همين معنا آمده است :
الْعِلْمُ نُورٌ يَقْذِفُهُ اللَّهُ فِى قَلْبِ مَنْ يَشَاء ؛