بزرگترين خطرات محسوب مىشود .
وقتى كه اين نيروى عظيم الهى ( عقل ) به استخدام قوه شهويه درآيد و يا در خدمت هواى نفس گرفته شود ، آدمى را آن چنان منحرف مىكند كه از همه حيوانات پستتر مىشود .
در همين ارتباط ، از امام صادق عليه السلام سؤال مىشود كه آنچه در معاويه و امثال معاويه وجود دارد و محرك آنان در برخوردهاى حكومتى است ، چيست ؟
به تعبير ما آنچه امروز در جهان سياست باعث انحراف افكار از مسير صحيح است ، چيست ؟ آيا اين عقل نيست كه سبب مىشود عدهاى خود اسير هوى و هوس باشند و جهانى را نيز اسير هواى نفس خويش كنند ؟
امام صادق عليه السلام مىفرمايند : اگر اين صفت در اختيار هوىها و هوسها قرار گرفت ، ديگر نام آن را عقل نگذاريد :
تِلْكَ النَّكْرَاءُ تِلْكَ الشَّيْطَنَةُ ؛
صفت ديگرى است كه به شيطنت و منكرات تعبير مىشود .
در اين مرحله ، هر چه انسان عالمتر و دانشمندتر باشد ، خطر او به مراتب شديدتر و بالاتر است . نكته حساس ، اين جاست كه اگر عقل در طريق شريعت و در زنجير شرع الهى و اديان خدايى قرار گيرد ، آدمى را به مراحل عالى انسانيت نايل مىسازد .
پس جان كلام بحث در اين مطلب خلاصه مىشود كه دوستان گرامى سعى كنند براى رشد خويش محيطى را فراهم سازند كه در آن تشخيص بدهند كه از اين نيروى عظيم الهى در چه جهاتى بايد بهره جست و چه مقدار تلاش لازم است كه خداى ناكرده نيروى عقل به شيطنت و فكرى مبدل نگردد . در مضامين اين دعاها دقت كنيد :
اللهم اجعلنى من أوليائك .
اللهم اجعلنى من أحبّائك .
اللهم أذقنى حلاوة مناجاتك .
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 256
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٥٦