امام باقر عليه السلام در روايتى مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ عِزَّتِى وَ جَلَالِى وَ جَمَالِى وَ بَهَائِى وَ عُلُوِّى وَ ارْتِفَاعِ مَكَانِى لَايُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَايَ عَلَي هَوَاهُ إِلَّا جَعَلْتُ غِنَاهُ فِى قَلْبِهِ وَ هَمَّهُ فِى آخِرَتِه ؛
قسم به صفات جمال و جلال خود ، قسم به عزت و رفعت و مقام و شأن خودم هيچ بندهاى از بندگانم ميل و هواى مرا بر هواى خويش مقدم نمىدارد مگر اين كه او را ( از ديگران ) بى نياز مىگردانم و همّ و كوشش او را در كسب لوازم آخرتش قرار مىدهم .
صفات جمال و جلال از اسماى عظام خداوند است و راه قسم دادن به خدا را امير مؤمنان در دعاى كميل به ما آموخته است :
يَا رَبِّ ! أَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ وَ قُدْسِكَ وَ أَعْظَمِ صِفَاتِكَ وَ أَسْمَائِكَ .
اين بهترين طريق سوگند است . در متون روايات مشاهده مىكنيم هنگامى كه خدا را مىخوانيد ، اوّل او را توصيف كنيد . آن گاه سوگندش دهيد و سپس حاجت خود را مطالبه كنيد .
امام چهارم حضرت زين العابدين عليه السلام نيز در بارهء اين موضوع ، هواى نفس و ضرورت ترك اوامر آن ، بسيار حساس است و در غالب مناجاتهاى خويش از خدا مىخواهد كه او را در راه پيروزى بر هواى موفق گرداند . و حتى در مناجاتى از هواى نفس خويش نزد پروردگار خود شكايت مىكند :
إلهى ! أشكو إليك نفساً بالسوء أمّارة ، و بالخطيئة و بمعاصيك مولعة ، و بسخطك متعرّضة .
دوستان عزيز ، بصير باشيد و بدانيد اگر ترك هوى كرديد ، بر ملاقات خدا توفيق خواهيد يافت . ما افراد بسيارى را سراغ داريم كه به مادّيات و تعلّقات هواى نفس خويش ، دل خوش نمىكنند ، بلكه از پس اين پرده دست با كفايت خدا را مىبينند .
چرا به خدا اتكا نمىكنيد ؟ واى بر حال انسانى كه وسايل را ببيند ، اما چشم از مشاهدهء
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 194
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٩٤