يك يك اين خارها را پيدا كند و از وجود خويش بزدايد و به جاى آنها گل بكارد و درختهاى پر فايده و پر ثمر معنويات را بنشاند و بدين وسيله فردوس وجود خويش را آباد نمايد .
علم و دانش و فقه و اصول و قرآن و نهج البلاغه و . . . همه و همه براى راهنمايى انسان است تا او خود را بيابد و رذايل را از خويش به دور دارد و رفته رفته به كمال شايسته خويش دست يابد .
و اما اولين صفتى كه معصوم عليه السلام از آن به عنوان مهلك روح ياد مىكند ، عبارت است از : « شح مطاع » .
« شح » به معناى بخل است و معناى كلمه « مطاع » پيروى شده است ؛ يعنى در روح آدمى حالتى باشد كه از بخل خويش پيروى نمايد .
اين مطلب را بارها تذكر دادهايم كه يكى از مهمترين مسائل علم اخلاق ، بحث در اين جمله است كه رذايل اخلاقى به خودى خود گناهى ندارد . قبح فاعلى توبيخى در بر ندارد و آنچه توبيخ دارد ، قبح فعلى است . رذايل اخلاقى قبح فاعلى است و قبح فاعلى تا انسان را به سوى افعال زشت سوق ندهد ، مورد سؤال و عتاب واقع نمىشود ؛ زيرا خداوند خود آنها را آفريده و خود انسان را متصف بدانها كرده است .
از اين رو ، چه دليلى براى عتاب دارد ؟ از اين رو ، مضايقهاى كه حاصل شح مطاع باشد ، در صورتى كه به مرحله جريان در اعضا و جوارح برسد و آدمى را به سوى پليدىها حركت دهد ، باعث سقوط روح مىگردد .
سعى كنيد از اوان جوانى به اين مرحله برسيد كه در تمام دوران زندگى خويش با شح مطاع مبارزه كنيد و از مال ، استراحت ، جاه و حتى جان خويش در راه خدا مضايقه نكنيد .
اگر توانستيد شح خويش را قلع و قمع كنيد و اگر نتوانستيد ، لااقل بكوشيد بخل شما مطاع نباشد و نگذاريد صفات رذيله در شما اثر منفى بر جاى گذارد . مبادا شيطان به سراغ شما بيايد و شما را وسوسه كند كه تو خود هيچ ندارى و بدانچه دارى نيز از
گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 189
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٩