8 . اخلاق اسلامى ( اسباب هلاكت )
در اين بحث ، به توضيح روايت مشهورى از امام باقر عليه السلام مىپردازيم كه در آن عوامل هلاكت و نابودى انسان بيان گرديده است .
از امام باقر عليه السلام چنين روايت شده است :
الثَّلَاثُ الْمُوبِقَاتُ : فَشُحٌّ مُطَاعٌ ، وَ هَوىً مُتَّبَعٌ ، وَ إِعْجَابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ ؛
يعنى سه چيز از مهلكات است : بخل پيروى شده ، نفس تبعيت شده و عجب و خودپسندى .
در منطق قرآن و اهل بيت و از ديدگاه سنت و روايت مهلكات و نابود كنندهها بر مهلكات جسم اطلاق نمىشود و در اين موارد خاص به مضرات جسمى مهلك گفته نمىشود ، بلكه مهلكات عبارتاند از چيزهايى كه روح انسان را هلاك مىكند و از بين مىبرد . اگر كسى سؤال كند روح كه قابل هلاكت نيست و در آن مرگ و نيستى راه ندارد ، روح هميشگى است و ابديت دارد و همانند پروردگار از نظر دوام محدود به حدى نيست ، پس چگونه هلاك مىشود ؟ بيان مىداريم اين مطلب در سلامهايى كه فرشتگان به اهل بهشت مىگويند نيز تأييد شده است . آنان از سوى خدا به بهشتيان سلام مىكنند و مىگويند :
سلام من الحى الذى لا يموت الى الحى الذى لا يموت ؛
سلام خداى حى لا يموت بر بنده حى لا يموت .