موسى بن المهدي
و هو من خلفاء بني العباس لمّا قتل الحسين بن عليّ صاحب الفخ و حمل برأسه إليه و الأسرى من أصحابه ، فلمّا بصر بهم أمر برجل من الأسرى فوبّخه ثمّ قتله ، ثمّ صنع مثل ذلك بجماعة من ولد أمير المؤمنين عليّ بن أبي طالب عليه السلام و أخذ من الطالبيّين ، و جعل ينال منهم إلى أن ذكر موسى بن جعفر فنال منه .
ثمّ قال : و اللَّه ما خرج حسين إلّاعن أمره ، لا تَبَع إلّامحبّته لأنّه صاحب الوصيّة في أهل هذا البيت قتلني اللَّه أن أبقيتُ عليه ، فقال له : أبو يوسف القاضى و كان جريّاً عليه : يا أمير المؤمنين ، أقول أم اسكت ؟ فقال : قتلني اللَّه أن عفوتُ عن موسى بن جعفر و لولا ما سمعت من المهدي فيما أخبر به المنصور ما كان به جعفر من الفضل المبرّز عن أهله في دينه و علمه و فضله و ما بلغني عن السفّاح فيه من تقريضه و تفضيله لنبشت قبره و أحرقته بالنار إحراقاً ؛ فقال أبو يوسف : نساؤه طوالق و عتق جميع ما يملك إن كان مذهب موسى الخروج و لا يذهب إليه ، و لم يزل يرفق به حتّى سكن غضبه .
« 1 »
هامش
( 1 ) . از خلفاى بنى عبّاس است . وقتى حسين بن على ، رهبر نهضت « فخ » كشته شد و سر وى را همراه ياران اسيرش نزد خليفه بردند ، بدانان نگاهى كرد و دستور داد مردى را از ميان اسيران آوردند . وى را نكوهش كرده ، سپس كشت ! همين كار را با گروهى از فرزندان اميرمؤمنان على بن ابى طالب كرد .
آل ابى طالب را دستگير مىنمود و يكى يكى آنان را به چنگ مىآورد تا آن كه به ياد موسى بن جعفر عليه السلام افتاد و ايشان را نيز دستگير كرد . خليفه گفت : به خدا سوگند ! حسين جز به دستور موسى بن جعفر شورش نكرده ، فقط در پى كسب محبت موسى بن جعفر بوده ؛ زيرا ميان افراد اهل بيت ، تنها وى صاحب وصيت ( جانشين پيامبر ) است . خدا مرا بكشد اگر وى را زنده بگذارم !
ابويوسف قاضى كه جرأت سخن گفتن با خليفه را داشت ، به وى گفت : اى اميرمؤمنان ! سخن بگويم يا ساكت باشم ؟
خليفه گفت : خدا مرا بكشد اگر از سر تقصير موسى بن جعفر بگذرم ! اگر از پدرم مهدى نشنيده بودم كه پدرش منصور [ خليفهء ديگر عباسى ] به دو گفته : موسى بن جعفر فضل بسيار دارد و در دين و علم و فضل ، از اهل زمان و معاصران خود سرآمد است [ وى را مىكشتم ] . نيز از « سفاح » دربارهء موسى بن جعفر ستايش بسيار و فضيلت بىشمار شنيدهام . اگر اين نبود ، قبر حسين بن على را مىشكافتم و جسدش را آتش مىزدم !
ابويوسف گفت : زنانم مطلّقه باشند و تمامى بردگانى كه دارم ، آزاد ، اگر نظر موسى بن جعفر شورش بر ضد خليفه بوده ! وى چنين نظرى ندارد . پيوسته خليفه را آرام مىكرد تا بالاخره خشمش فروكش كرد ! ( بحار الأنوار ، ج 91 ، ص 318 ؛ الكنى والألقاب ، ج 2 ، ص 392 ) .