اضرار در اسلام ، ممنوع است .
2 . حرمت برخى از كسبها ، مانند : ربا ، رشوه ، قمار و غيره .
3 . وجوب پرداخت ماليات اسلامى .
4 . حرمت احتكار و لزوم تسعير .
5 . ولايت فقيه .
6 . مطلوبيّت انفاق و محبوبيّت ايثار .
و اينك بايد توجّه داشت كه نتيجهء اعمال اين احكام آن [ است ] كه : اسلام دربارهء تعديل مالكيّت اشخاص و حفظ جامعه از واقع شدن در اختلاف فاحشِ طبقاتى ، نسبت به بُعد اقتصادى ، سه قدم تدريجى و متوالى برداشته است :
اوّل : اجراى احكام الزامى مربوطه ، كه شامل پنج قسم اوّل است .
دوم : تحريص در اجراى احكام استحبابى و غيرالزامى مربوطه .
سوم : تربيت انسانهاى ما فوق ، تحت برنامههاى اسلامى و الهى .
اين قدمها طورى است [ كه ] اگر چنانچه فقط قدم اوّل برداشته شود و نوبت به دو قدم بعدى هم نرسد ، جامعهء مسلمين و پيروان اين ملّت ، از خطر به وجود آمدنِ اختلاف فاحشِ طبقاتى و كشيده شدن امر جامعه به انفجار و هرج و مرج و سقوط دولتى و تشكيل دولت ديگر ، جلوگيرى مىكند ؛ با توجّه لازم به اينكه اسلام ، توأم با همهء مراحل اصلاحى ، مطلبى را مَرعى مىدارد كه روح اصلاح جامعه و رفاه حال ملّت است ؛ و آن ، توجّه دادنِ نفوس انسانى ، به يك مبدأ و يك مُنتهى و يك برنامه و يك كتاب و يك امام و يك امّت است ؛ و دميدنِ روح صفا و صميميّت در كالبد جامعه ، به طورى كه همه با هم يگانه و رفيق و به منزلهء برادر باشند .
اين روح در مسلمين ، از نخستين قدم داخل شدن در يك كيش و پذيرش يك آيين ايجاد مىشود و به موازات پيشرفت جامعه در همهء ابعادش - كه از آن جمله بُعد اقتصادى و برداشتنِ قدمهاى مذكور است - اين روح ، قوىتر و كاملتر مىگردد ؛ و در حقيقت ، حافظ نظام جامعه ، قبل از تعديل ثروت و اصلاح اقتصادى ، اين قسم از
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 497
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٩٧