نداشته باشد . و در قتل خطايى اينكه : نه قصد زدن انسانى را دارد و نه قصد كشتنش را .
اقسام سه گانه كه در كشتن يك انسانى تصوّر دارد ، در امثال زخم زدن و بريدن دست و پا نيز تصوّر مىشود ، كه مثلًا گاهى بريدن انگشت كسى عمدى و گاهى مشابه عمد و گاهى خطايى مىشود .
مجازات كشتن عمدى - چنانچه در باب قصاص بيان گرديد - قصاص كردن است ؛ لكن اگر پدرى عمداً پسر خود را بكشد ، قصاصش تبديل به ديه مىشود كه ساير ورّاث ، از پدر ، استيفا مىكنند .
ديهء قتل عمدى ، يكى از اقسام شش گانهء زير است كه اختيار تأديه هر يك ، به دست قاتل است :
1 . صد عدد شتر از شش سال به بالا .
2 . دويست عدد گاو .
3 . دويست دست لباس كه هر دستى دو قطعه لباس باشد ، مانند كت و شلوار مثلًا .
4 . هفتصد و پنجاه مثقال صيرفى طلاى سكّهدار .
5 . هزار عدد گوسفند .
6 . ده هزار درهم نقرهء خالص سكّهدار كه ( 5250 ) مثقال صيرفى است .
قاتل بايد ديهء عمدى را در صورت قدرت ، در مدّت يك سال ، تأديه كند .
ديهء قتل مشابه عمد ، امور شش گانهء فوق است ، با اين فرق كه تخفيفى در سنّ شترها و از جهت وقت داده شده ؛ به اين نحو كه 33 عدد از شتران سه ساله و 33 عدد چهار ساله و 34 عدد 6 ساله بوده [ و ] از حين قتل تا دو سال تمام ، تأديه گردد .
ديهء خطايى نيز امور شش گانه است با تخفيفى بيشتر در سنّ شتران و مهلتى زيادتر در زمان پرداخت ؛ يعنى 33 شتر 2 ساله و 33 شتر سه ساله و 34 شتر 4 ساله [ كه ] در مدّت سه سال كامل ، تأديه شود .
اگر كسى را در يكى از ماههاى حرام - ماههايى كه جنگ و ستيزه در آنها حرام و متاركهء جنگ قبلى لازم و انجام فريضهء حج در وقت معيّن آن است ؛ و اسامى آنها عبارت است از : ذى القعده ، ذى الحجّه ، محرّم و رجب - بكشد ، بر اصل ديهء مقدّر - از
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 244
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٤٤