و در اين راه از بذل مال و جان ، مضايقه ننمايند ؛ و اين دفاع را « جهاد دفاعى » نيز مىنامند .
مسئلهء 7 . دفاع مزبور ، مشروط به وجود امام معصوم و يا فقيه واجد شرايط ولايت نيست و بايد هر كس به مقدار توان خود ، دفاع نمايد .
مسئلهء 8 . حمله و هجوم فرهنگى و سياسى و اقتصادى دُوَل كفر بر مسلمين ، همانند حملهء نظامى است و بر همهء آنها واجب است از فرهنگ و سياست و اقتصاد اسلامى خويش دفاع كنند ؛ و حرام است به حرمت مؤكّد ، تسليم نفوذ عقايد و اخلاق و كردار ضدّ اسلامى و اسير سياستهاى شيطانى و اقتصادى ضدّ دينى شوند .
مسئلهء 9 . اگر چنانچه دفاع نظامى و ساير اقسام آن ، توقّف به تهيّهء وسايل و ابزارهاى مختلف داشته باشد ، واجب است به هر طريق ممكن و متناسب با وسايل حملات دشمن ، تهيّه نمايند .
مسئلهء 10 . اگر احياناً جهاد دفاعى ، موقوف بهتشكيل قُواى مدافع منظّم و تعليم فنون لازم و تهيّهء سلاح متناسب باشد ، اين جهاد نيز بايد طبق دستور ولىّ امر و زير نظر او انجام يابد .
مسئلهء 11 . اگر در احداث روابط فرهنگى و سياسى و تجارى بين مسلمين و كفّار ، و يا در بقاى روابط تحقّق يافته ، خوف سلطهء آنان باشد ، واجب است بر همهء قواى حاكمهء كشور و سران دولت و اولياى امور ، اجتناب از بستن قرارداد و الغاى آنچه واقع شده ؛ و همچنين بر همهء ملّت ، واجب است به هر طريق ممكن ، از تحقّق و يا بقاى روابط مذكور ، جلوگيرى نمايند و قواى حاكمه و دولتِ خود را بر انجام وظيفهء اجبار كنند .
مسئلهء 12 . اگر اجانب و كفّار سلطهگر ، بر برخى از كشورهاى اسلامى ، هجمهء نظامى كنند ، يا قصد سلطهء سياسى و فرهنگى و اقتصادى نمايند ، كه منجر به تضعيف اسلام و مسلمين آن منطقه شود و مسلمانان آنجا قدرت دفاع نداشته باشند ، بر ساير دولتها و ملل كشورهاى اسلامى واجب است از هر طريق ممكن ، در دفع هجمهء كفّار ، آنان را يارى دهند .
مسئلهء 13 . اگر از طرف قوّهء مقنّنه يا مجريّه و يا ساير متصدّيان امور كشورى ، اقدام
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 137
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٧