مسئلهء 1 . بر هر مكلّفى ، واجب است براى ادارهء زندگى خود و عائلهء واجبُ النفقهء خود و انجام ساير مسئوليتهاى دينىِ الزامى كه بر عهده دارد و از طريق مشروع ديگرى تأمين نمىشود ، اشتغال به كسب و كار از راه تجارت و غيره بنمايد . مصاديق كسبهاى حلال ، خواهد آمد ؛ و اينك مسائل كسبهاى غير مشروع .
مسئلهء 2 . احوطْ آنكه در مبادلهء اعيان نجسه - مانند : غايط ، خون ، مَنى ، مردار و غيره - خريد و فروش انجام ندهند ؛ بلكه صاحبان اين اجناس ، آنها را واگذار كنند ؛ و طرف ديگر ، پول يا مال خود را در مقابل واگذارى آنها بپردازد .
مسئلهء 3 . معاملات انواع سگهايى كه به درد كارهاى عقلايى مردم مىخورند - مانند سگ شكارى ، سگ گلّه ، سگهاى نگهبان خانه و زراعت و غيره - جايز است ، مگر سگهاى هرائى ، يعنى ولگرد بىصاحب .
مسئلهء 4 . معامله و خريد و فروش متنجّسات كه قابل استفادههاى حلال است ، جايز است ، گرچه قابل طهارت نباشد ، مانند روغن و رنگ و صابون نجس . و اگر هيچ استفادهء حلال ندارد - مانند سكنجبين نجس - معاملهاش فاسد است .
مسئلهء 5 . معاملهء ترياك و موادّ مخدّر ، در صورتى كه مصرف حلالى غير از اعتياد و مستى داشته باشند ، جايز است ؛ و اگر دولت اسلامى ، خريد و فروش و معاملات آنها را تحريم كرده باشد ، حرام خواهد بود .
مسئلهء 6 . معامله و خريد و فروش همهء حيوانات وحشى - مانند : شير ، فيل ، ببر ، روباه ، و غيره - اگر قابل استفاده از اجزا و استخوان آنها باشند و يا براى نگهدارى در باغ وحش باشد ، جايز است . و همچنين معاملهء حشرات - مانند : عقرب ، موش ، مار و غيره - اگر غرض عقلايى در آنها باشد ، جايز است .
مسئلهء 7 . معامله و تكسّب به وسيلهء آلات حرام كه منافع مُعْتَنابِهى جز حرام ندارد ، حرام است ، مانند : اقسام مختلف آلات لهو - از قبيل : تار و طنبور و ويالن و پيانو - و هر آلات و ادواتى كه متناسب با مجالس رقص و طَرَب است .
مسئلهء 8 . واجب است شكستن و تغيير دادن هيئت آلات لهو ، به طورى كه از
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 139
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٩