وبالجملة در آيهء شريفه قضاوت به حق وعادلانه از آثار ونتايج خلافت حضرت داود قرار داده شده واز اينرو موقعيت واهميت قضاوت در ميان جامعه روشن مىشود ؛ چنانكه در اخبار أهل بيت عليهم السلام نيز بر اين امر اكيداً توجه داده شده است .
علي عليه السلام به شريح قاضى فرمود :
« قد جلست مجلساً لايجلسه إلا نبي أو وصى نبي أو شقى » . « 1 »
اى شريح ! اين مسند قضاوت جايگاهى است كه جز پيامبر يا وصى أو يا انسان شقاوتمند بر آن تكيه نمىزند .
« هَوى » در أصل به معنى انحطاط وسقوط است وسپس در تمايل نفس انساني به سوى گناه وشهوات استعمال شده است . « 2 » زيرا صدور هر گناهى انسان را در دنيا از مقام انسانيت ، ودر عالم ديگر در ميان عذاب الهى سقوط مىدهد وآيهء فَامّهُ هاوِيَةٌ « 3 » نيز بدين تناسب است ، ودر اخبار أهل بيت ، چنين آمده كه هواي نفس يكى از معبودات بشرى است « 4 » وگاهى به نام اخس معبودات ناميده شده است . « 5 » يعنى كمترين وبىارزشترين خدايان ، وبرخلاف آنچه توهم مىشود هواي نفس غير از وسوسه شيطان است ، لكن غالباً خواستههاى هر دو متوافق است . خداوند درباره هواي نفس مىفرمايد :
أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَوَاهُ . « 6 » آيا كسى كه خدايش را همان هواي نفسش قرار داده ، ديدهاى ؟
وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى فَانَّ الْجَنَّةَ هِىَ الْمَأوى . « 7 » واما كسى كه از مقام ربوبي بهراسد ونفس خويش را از هوا جلوگيرد ، البتة بهشت جايگاه أو خواهد بود .
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 7 ، ص 406 ، ح 2 ؛ تهذيب الأحكام ، ج 6 ، ص 217 ، ح 509 ؛ وسائل الشيعة ، ج 27 ، ص 17 ، ح 33091 .
( 2 ) . المفردات في غريب القرآن ، ص 849 ؛ مجمع البحرين ، ج 1 ، ص 481 ( هوى ) .
( 3 ) . سورهء قارعه ، آيهء 9 .
( 4 ) . عيون الحكم والمواعظ ، ص 66 ، « الهوى إلهٌ معبود » .
( 5 ) . كنز العمال ، ج 2 ، ص 547 ، ح 7833 ؛ الدر المنثور ، ج 5 ، ص 72 .
( 6 ) . سورهء جاثيه ، آيهء 23 ؛ سورهء قصص ، آيهء 50 .
( 7 ) . سورهء نازعات ، آيات 40 - 41 .