اكتشاف مهم وارزندهاى دربارهء پيروزى در جنگ بود كه مىفرمايد :
وَعَلَّمْنَاهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ لِتُحْصِنَكُم مِن بَأْسِكُمْ فَهَلْ أَنتُمْ شَاكِرُونَ . « 1 » ما داود پيغمبر را صنعت دوخت پوشاك به خاطر رفاه حال شما آموختيم كه شما را از گزند سختىها نگه دارد ؛ آيا شما جامعهء شكر گذاريد ؟
وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِي السَّرْدِ . « 2 » ما براي داود آهن را نرم كرديم بدين دستور كه زرههاى كامل وفراخ باز ودر نظام بافتش اندازه متناسب را منظور دار .
البتة اختراع اين دو نوع از پوشاك - كه هر يك مهمترين قدمي در تمدن اقتصادى بوده وتكامل قدرت نظامى ارتش است - از دو ناحيهء ملى ونظامى سلطنت أو را نيرومند ومستحكم ساخت .
نهم : اعطاى حكمت به داود است . وَآتَيْنَاهُ الْحِكْمَةَ ، « 3 » ريشهء لغوى حكم به معنى جلوگيرى ومنع است « 4 » وبدين مناسبت به لجام أسب وزمام شتر « حكمه » گفته مىشود « 5 » ، كه وسيلهء جلوگيرى آن دو حيوان است ، ودر مفردات راغب قيد صلاح نيز اضافه شده يعنى جلوگيرى به منظور صلاح « 6 » ؛ چنانچه در موارد مثالها روشن است .
حكمت در اصطلاح احكام الهى « 7 » ، وبه قول برخى مستقلات عقلية است ؛ يعنى احكامى كه عقل وخرد بر متانت وحسن آن قضاوت مىكند . « 8 » واطلاق اين لفظ بر احكام به لحاظ اين است كه مكلفين را از مفاسد جلوگير است ويا آنكه آن احكام مصونيت از خدشه وبطلان دارد .
خداوند در سورهء اسراء از آيهء ( 22 تا 38 ) چهارده قسم حكم وجوبي وچهارده
هامش
( 1 ) . سورهء أنبياء ، آيهء 80 .
( 2 ) . سورهء سبأ ، آيات 10 - 11 .
( 3 ) . سورهء ص ، آيهء 20 .
( 4 ) . معجم مقاييس اللغة ، ج 2 ، ص 91 ( حكم ) .
( 5 ) . مفردات في غريب القرآن ، ص 248 ( حكم ) .
( 6 ) . همان .
( 7 ) . تفسير صافي ، ج 1 ، ص 191 .
( 8 ) . الميزان في تفسير القرآن ، ج 2 ، ص 395 .