آنچه در ميان آنها است ، از آنِ آنها ( كفار قريش ) است ؟ !
واگر چنين است ، پس حتماً در ميان وسايل ارتقايى درآيند ورو بسوى بالا جهش كنند ( تا مگر بر خداوند پيروز شوند ويا فرشتگان بالا را به كمك گيرند ويا كتاب وبرنامهاى بر طبق مراد خويش ، به هر شخصيتى خواهند فرود آرند ) .
پيامبر ، اينان لشكرى كمشمار ، حقير ، دور از پيروزى ، وشكست خوردهاى از جملهء احزاب گذشتهاند .
تفسير :
در آيهء شريفه ، چند مطلب لازم التوجه است :
أول سوق آيات به منظور تأييد جوابهاى قبلي يا بيان جواب مستقل ديگرى است از اعتراض كفار قريش راجع به انتخاب رسول ونازل كردن قرآن به فردى از قريش ، وسياق سخن به عنوان تهديد وتعجيز مشركان است . « 1 » دوم مُلْكْ ، مصدر است . « 2 » به معناى « تسلط وچيرگى » وگاهى به معنى مملوك ؛ « 3 » يعنى چيزى كه در تحت اختيار شخصي است استعمال مىشود ، وسماوات جمع سماء است ؛ يعنى شئ مرتفع ودر طرف بالا ، ومراد در اينجا آنچه در بالاى سر سكنه زمين است از فضاى فوق الرأس تا كرات بالاتر وانتهاى عالم اعلاء « 4 » وجمع بستنش به اعتبار كثرت وتراكم آن است ، يا بر طبق اصطلاح برخى از آيات واخبار است كه طبقات فوق را به هفت قسمت طبقهبندى كرده وهر يك را سمائي ناميده است . « 5 » فعلًا بحث در ماهيت آسمان وعدد وبيان أوصاف ومحتواى آن نيست ؛ بلكه
هامش
( 1 ) . روض الجنان ، ج 16 ، ص 258 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 76 ؛ التبيان في اعراب القرآن ، ص 259 .
( 3 ) . الجدول في اعراب القرآن ، ج 1 ، ص 229 .
( 4 ) . المفردات في غريب القرآن ، ص 427 ( ملك ) .
( 5 ) . الكافي ، ج 8 ، ص 154 ، ح 143 ؛ التوحيد صدوق ، ص 276 ، ح 1 .