آنها به ركوع مىرفتند ؛ امام كه به سجده مىرفت ، مأمومين به سجده وهمچنين . . .
پس اين عمل پيروى كردن ، نامش صلاة شد وكسى كه نماز را مىخواند ، مصلى يعنى پيرو وتابع .
2 . برخى ديگر صلاة را به معناى درخواست وتعريف وتمجيد وثنا گفتن مىدانند . پس اين عمل ، صلاة است ؛ به اين معنا كه چون ما در اين عمل از خدا درخواست حاجت مىكنيم كه حداقل در جمله « اهدِنَا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ » اين درخواست بين وروشن است . وهمچنين خداى را تعريف وتمجيد وتوصيف مىنماييم وصفات الهى را مىشماريم : « رَبِّ الْعَالَمِينَ » ، « الرَّحْمنِ » ، « الرَّحِيمِ » ، « مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ » و . . . كه تمام اينها تعريفات پروردگار است . پس به شما كه نماز مىخوانيد ، مصلى گفته مىشود ؛ يعنى توصيف كننده وثناگوى .
3 . به لغت كه مراجعه مىكنيم ، مىبينيم معناى ديگرى نيز براي صلاة آمده است وآن دور كردن آتش از خويشتن است . پس اگر خانهاى ، مثلًا ، آتش بگيرد وانساني در وسط اتاق ، خودش را در محاصره آتش ببيند واز هر سوىشعلههاى آتش به أو حملهور شوند ، قهراً از خود با وسايلى كه امكان دارد ، دفاع مىكند وخود را از سوختن رها مىسازد . به اين عمل دفاعى ، در زبان عرب ، صلاة گفته مىشود ومصلى كسى است كه مىخواهد آتشها را از خودش دور سازد .
بنا بر اين ، نماز را صلاة مىگويند ، زيرا انسان نمازگزار ، آتش گناهان را از خود دور مىكند ؛ چرا كه گناهان شعلههاى آتشاند كه به روح انساني حملهور مىشوند ؛ صفات زشت وكردارهاى زشت شعلههاى آتش است كه گرچه در اين جهان ديده نمىشود ، ولى در عالم آخرت ، ظهور پيدا خواهد كرد ومصلى در حال نماز ، آنها را خاموش مىكند . در روايت است كه هر كس دو ركعت نماز صحيح را با توجه انجام دهد ، تمام گناهانش آمرزيده مىشود .
به هر حال ، اين عمل مخصوص - كه در زبان فارسي آن را نماز مىگويند - همان صلاة است ويكى از ويژگىهاى محسن نيكوكار همين است كه صلاة را برپا دارد .
تفسير مبسوط — صفحة 229
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٢٩