[ اصحاب شمال و عذابهاى دوزخى ]
تفسير :
اين نعمتهاى عظيم كه گفته شد همه براى اصحاب يمين و دست راست است .
كه گروه انبوهى از آنان از امّتهاى گذشته هستند .
و گروه انبوهى از آنان از آخرين امّتاند .
از حضرت رسول صلى الله عليه و آله روايت شده است كه : از آدم تا من ، يك ثلّه است ، و از من تا قيامت يك ثلّه ، و ثلّهء من تمام نشود مگر با اين سياهان كه در بيابان شتر مىچرانند و مىگويند : لا إله الا اللَّه ، محمّد رسول اللَّه .
و نيز در حديث است از آن حضرت كه :
أرجو أن تَكونوا نِصفَ أهلِ الجَنَّة
: اميد دارم كه شما نصف اهل بهشت باشيد .
( آيهء 41 ) ( وَ أَصْحبُ الشّمَالِ مَآ أَصْحبُ الشّمَالِ )
تفسير :
در اين آيات گروه سوم را بيان فرمايد :
و امّا ياران و اصحاب دست چپ ، چه كسانى هستند ياران و اصحاب دست چپ ؟ آنان شقاوتمندان هستند كه نامه به دست چپ آنها داده شود .
روايت شده كه : اصحاب شمال ، دشمنان آل محمّد هستند . گفته شده : مقصود اين است كه اينها جزء اصحاب شمالاند نه همهء آنها .
( آيهء 42 - 44 ) ( فِى سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ * وَ ظِلّ مّن يَحْمُومٍ * لَّابَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ )
لغت :
سموم يعنى آتش نفوذكننده . حميم يعنى آب داغ . يحموم به معنى دود است .