سنجش قرار داد مثلا قرآن ميزان است كه هر كس با عرضهء عقايد و اخلاق و اعمال خود بر قرآن مىتواند به اندازهء هدايت يافتگى و سعادتمند و متديّن بودن خود پى برد . يا امير المؤمنين عليه السلام ميزان اعمال است كه هر كس مىتواند حد و اندازهء كمال انسانيت و ارزش اعمال خود را با او بسنجد و همچنين ميزانهاى ديگر .
( آيهء 8 و 9 ) ( أَلَّا تَطْغَوْاْ فِى الْمِيزَانِ * وَ أَقِيمُواْ الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَ لَاتُخْسِرُواْ الْمِيزَانَ )
تفسير :
خداوند ميزان را نهاد و امر نمود كه در سنجشِ هيچ چيزى از حسن و قبح افعال و كم و كيف اشياء طغيان نكنيد و وزن و سنجش را به عدالت بر پا داريد و ترازو را كم مگذاريد .
يعنى ميزان براى اين است كه در وزن هر چيز عدالت رعايت شود و حق و سهم هر كسى درست و كامل داده شود .
[ زمين و نعمتهايش ]
( آيهء 10 ) ( وَ الْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ )
تفسير :
و اين زمين را براى آدميان و يا براى هر جنبندهاى كه در آن است از جن و انس ، و حيوانات از چرنده و پرنده و درنده اهلى و وحشى قرار داد كه بر روى آن بنشينند و بخوابند و برخيزند و به تحصيل آنچه نياز دارند بپردازند .
( آيهء 11 - 12 ) ( فِيهَا فكِهَةٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الْأَكْمَامِ * وَ الْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّيْحَانُ )