[ كوششهاى پراكندهء بشر ]
تفسير :
اين آيه جواب قسم است ، يعنى : سوگند به آنچه گفته شد كه همانا كوشش و تلاش شما بسى مختلف و پراكنده است . برخى از تلاشهاتان بخشش و تقوا و تصديق است و برخى بخل و استغنا و تكذيب .
بعضى از سعى و تلاشهاى شما موجب نجات و رستگارى است و بعضى ديگر سبب هلاكت و گرفتارى .
از حضرت رسول صلى الله عليه و آله روايت شده است كه :
النَّاسُ رَجُلَانِ : مُبْتَاعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا ، وَبَائعٌ نَفْسَهُ فَمُوبِقُهَا ؛
مردم دو نوعاند : يكى آن كه خود را بخرد و آزادكنندهء خود باشد ، و ديگرى آن كه خود را بفروشد و هلاككنندهء خود شود . « 1 »
[ عوامل آسانى و سختى كارها ]
( آيهء 5 - 7 ) ( فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَ اتَّقَى * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسّرُهُو لِلْيُسْرَى )
تفسير :
اما آن كس كه از مال و موجودى خود بخشش نمود و تقوا پيشه كرد و از معاصى و محرّمات پرهيز نمود ؛
و وعدههاى الهى را تصديق نمود ؛
يا باور داشت « حُسنى » را كه ايمان است ، يا ملت حُسنى را كه ملت اسلام است ، يا مثوبت حسنى را كه بهشت است ؛
پس به زودى او را براى راه آسانى از ايمان و طاعت آماده مىكنيم . به او روحيهاى مىدهيم كه پيمودن راه تقوا بر او آسان باشد .
از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت شده است كه :
روزى رسول خدا صلى الله عليه و آله به جنازهاى حاضر شد و چوبى در دست داشت و به طريق تفكّر آن را بر زمين مىزد . بعد از آن فرمود كه هيچ كس نباشد الا آن كه او را جايى
هامش
( 1 ) . تفسير منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 264 .