همان كه هرگاه آيات ما بر او تلاوت و خوانده مىشود از روى جهل و عناد مىگويد :
اينها افسانههاى پيشينيان است .
و هرگاه كسى در جهل و عناد و انكار به اين مرتبه رسيده باشد ، آيات الهى و شواهد نقلى به او نفعى نخواهد داشت . چنانچه بر دلايل عقلى فايده و اثرى مترتّب نخواهد ساخت و حال آن كه برهان مبدأ و معاد ، فطرى است و هر كس عقل سليم داشته باشد ، آن را انكار ننمايد .
حضرت سجاد عليه السلام فرمايد :
وَالْعَجَبُ كُلُّ الْعَجَبِ لِمَنْ أنْكَرَ النَّشْأَةَ الْاخْرى وَهُوَ يَرَى النَّشْأَةَ الْاولى
: تعجّب و تمام تعجّب از كسى است كه منكر شود نشئهء آخرت را و حال آن كه مىبيند نشئهء اولى راكه دنيا باشد ! « 1 »
[ زنگار قلب ]
( آيهء 14 ) ( كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُواْ يَكْسِبُونَ )
تفسير :
چنين نيست كه آيات قرآن ما افسانه باشد ؛ بلكه آنچه به جا مىآوردند از گناهان ، بر دلهاى آنها زنگار بسته است .
يعنى قلوب ايشان به سبب غلبهء كفر و معاصى ، زنگ گرفته و تاريك گشته و بدين سبب معرفت حق و باطل برايشان مخفى شده و نصيحت بر دلهاى آنها اثر نمىكند .
عيّاشى از زراره از حضرت باقر عليه السلام روايت نموده كه فرمود :
مَا مِنْ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ إلّاوَفى قَلْبِهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ ، فَإذَا أذْنَبَ ذَنْباً خَرَجَ فى تِلْكَ النُّكْتَةِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ ، فَإذَا تَابَ ذَهَبَ ذلِكَ السَّوادُ ، وَإنْ تَمَادى فِى الذُّنُوبِ زادَ ذلِكَ السَّوادُ حَتّى يُغَطِّىَ الْبَياضَ ، فَإِذَا غطَّى الْبَياضَ لَمْ يَرْجِعْ صَاحِبُهُ إلى خَيْرٍ أبَداً .
هيچ بندهء مؤمنى نباشد مگر آن كه در قلب او نقطهء سفيدى است و چون گناه كند نقطهء سياهى در ميان آن پيدا شود ، پس اگر توبه كند ، آن سياهى زايل گردد و اگر بر گناه مداومت نمايد ، آن سياهى زياد شود تا آن كه تمام آن نقطهء سفيد را بپوشاند و هرگاه آن سفيدى به
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 7 ، باب 3 ، ص 42 .