[ غرور بشر در برابر خداوند و نعمتها ]
( آيهء 5 ) ( عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ )
تفسير :
چون امور ياد شده واقع شود هر انسانى از وضيع و شريف ، غنى و فقير ، مرد و زن و عالم و جاهل آنچه را از پيش فرستاده و آنچه را تأخير انداخته خواهد دانست . يعنى هر خير و شرى را كه در زندگى انجام داده ، و هر سنّت و رسم نيك يا بدى را كه پس از خويش به جاى گذاشته است همه را خواهد دانست .
در كتاب منهج الصادقين روايت شده كه در مجلسِ حضرت رسول صلى الله عليه و آله سائلى كمك خواست ؛ امّا كسى چيزى به او نداد . مرتبهء ديگر سؤال نمود ، يكى چيزى به او داد . مردمان چون ديدند كه او صدقه داد ، همه عطا كردند . پس حضرت فرمود :
مَنِ اسْتَنَّ خَيْراً فَاسْتُنَّ بِهِ فَلَهُ أجْرُهُ وَمِثْلُ اجُورِ مَنِ اتَّبَعَهُ غَيْرَ مُنْقَصٍ مِنْ اجُورِهِمْ ، وَمَنِ اسْتَنَّ شَرّاً فَاسْتُنَّ بِهِ فَعَلْيهِ وِزْرُهُ وَمِثْلُ أوْزَارِ مَنِ اتَّبَعَهُ غَيْرَ مُنْقَصٍ مِنْ أوْزَارِهِمْ :
هر كس سنّت خيرى به جا آورد ، پس عمل به آن شود ، پس براى اوست اجر آن و مثل اجرهاى كسانى كه از او پيروى كنند در حالتى كه از اجر آنها چيزى كم نشود ، و هر كه سنّت بدى گذارد ، پس به جا آورند آن را ، پس بر اوست وزر آن و مثل وزر كسانى كه از او پيروى نمودند ، بدون كم شدن از وزر آنها . حذيفهء يمانى كه در آن جا حاضر بود اين آيه را تلاوت نمود : عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ . « 1 » بنابراين تمام تأسيسكنندگان و سازندگان مؤسسات خير مانند مساجد و مشاهد و مجالس دينى را شامل شود و همچنين مؤسسات شرّ و فساد مانند مجالس فسق و فجور و ترويج و اشاعهء قبيح در ميان جامعه را شامل مىگردد .
( آيهء 6 - 8 ) ( يأَيُّهَا الْإِنسنُ مَا غَرَّكَ بِرَبّكَ الْكَرِيمِ * الَّذِى خَلَقَكَ فَسَوَّلكَ فَعَدَلَكَ * فِى أَىّ صُورَةٍ مَّا شَآءَ رَكَّبَكَ )
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ص 170 .