هيچ مؤمنى نباشد الّا اين كه نزد مرگ او بهشت و غرفهها و ساير نعمتها را بر او عرضه كنند ، و چون جاى خود را در آن جا ببيند ، به نشاط و بهجت تمام جان سپارد . . . .
يا به ستارگانى كه از مشرق به آرامى بيرون آيند و به سوى مغرب روند ،
و به فرشتگانى كه ارواح بشر را پس از قبض ، به سرعت به سوى بهشت يا دوزخ برزخ ببرند ؛
پس به فرشتگانى كه در انجام فرمانهاى خدا سبقت جويند يا به اسبان رزمندگان راه حق كه بر يكديگر پيشى گيرند ؛
پس به فرشتگانى كه امور عالم را تدبير مىكند ، يعنى جهان به ارادهء آنها كه انعكاس ارادة اللَّه است تدبير مىشود ؛
جواب اين سوگندهاى پنجگانه ( كه ذكر نشده و محذوف مىباشد ) اين است كه شما انسانها همگى پس از مرگ براى رسيدن به جزاى اعمالتان زنده و برانگيخته خواهيد شد .
از حضرت باقر و صادق عليهما السلام روايت شده است كه :
إنَّ اللَّهَ يُقْسِمُ بِمَا شَاءَ مِنْ خَلْقِهِ ، وَلَيْسَ لِخَلْقِهِ أنْ يُقْسِمُوا إلّابِهِ ؛
به درستى كه خداى تعالى قسم ياد نمايد به آنچه بخواهد از مخلوقاتش ، و نيست براى مخلوقش كه قسم ياد كند ، مگر به ذات او . « 1 »
[ حوادث قيامت ]
( آيهء 6 و 7 ) ( يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ * تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ )
تفسير :
روزى كه آن لرزاننده - يعنى نفخهء اوّل صور - همهء كائنات را به شدّت بلرزاند . يعنى اجرام ساكن ، همه بلرزند و زندهها از هول آن بميرند .
و لرزانندهء ديگرى در پى آن - يعنى نفخهء دوم - به فاصلهاى كه جز خدا نداند درآيد و همهء مردگان را زنده كند ( يا همهء مردگان زنده شوند ) .
هامش
( 1 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 5 ، ص 430 ، اين روايت نياز به بررسى دارد .