[ نعمت زمين و آب ]
تفسير :
آيا اين زمين را حركتكنندهء به سرعت در جو ، و فراگير و جاىدهنده براى ساكنان مختلف آن قرار نداديم ؟
براى زندهها و مردهها ( يعنى زندهها را در برون و مردهها را در درون خود جاى داده است ) .
مروى است كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام به جنازهاى نگاه كرد ، فرمود :
هذه كفاتُ الْأمْوَاتِ
. بعد از آن در خانهها نگريست ، فرمود :
هذِهِ كفاتُ الْأحياءِ . « 1 »
وَ جَعَلْنَا . . . : و در روى آن ( يعنى زمين ) كوههايى استوار و پا بر جا و بلند قرار داديم .
و شما را با آفريدن چشمهها و منابع آب در كوهها آبى گوارا نوشانيديم .
واى در آن روز بر تكذيبكنندگان ( كه به آفريدگار اين نعمتها اعتراف نمىكنند ) .
[ عذابها و وقايع آخرت ]
( آيهء 29 - 34 ) ( انطَلِقُواْ إِلَى مَا كُنتُم بِهِ تُكَذّبُونَ * انطَلِقُواْ إِلَى ظِلٍّ ذِى ثَلثِ شُعَبٍ * لَّاظَلِيلٍ وَ لَايُغْنِى مِنَ اللَّهَبِ * إِنَّهَا تَرْمِى بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ * كَأَنَّهُ جِملَتٌ صُفْرٌ * وَيْلٌ يَوْمَلِذٍ لّلْمُكَذّبِينَ )
لغت :
جمالة جمع جمل به معنى شتر ، و صفر جمع « اصفر » به معنى زرد است .
تفسير :
پس از حساب محشر به كفّار و مشركان و مكذبان گفته مىشود : برويد به سوى آنچه ( جهنمى ) كه آن را تكذيب مىكرديد و دروغ مىپنداشتيد .
برويد به سوى سايهاى از دود غليظ كه داراى سه شاخه است و تجسم عينى غلبهء بهيميت و سبعيت و شيطنت بر نفس است در دنيا .
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 417 .