و روايت شده :
أفْضَلُ الْعَمَلِ أدْوَمُهُ وَإنْ قَلَّ : « 1 »
افضل اعمال ، عملى است كه بر آن مداومت شود ، اگرچه كم باشد .
بيان : فرق ميان محافظت و مداومت آن كه : مداومت راجع به نفس نماز است ، و محافظت مربوط به احوال آن از مراعات اوقات و اركان و شرايط آن .
و روايت شده است كه اين آيه ، در نوافل ؛ و آيهء وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ در واجبات است . « 2 » و در روايتى « 3 » آمده است مراد كسانىاند كه در نماز ساكن باشند و روى خود را از سمت قبله منحرف نسازند ، يعنى به چپ و راست التفات نكنند .
( آيهء 24 و 25 ) ( وَ الَّذِينَ فِى أَمْوَ لِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ * لّلسَّآلِلِ وَ الْمَحْرُومِ )
تفسير :
و آنان كه در اموالشان براى اهل سؤال ( كه درخواست كمك مىكنند ) و محرومان از مال دنيا - يا نيازمندانى كه روى سؤال و درخواست ندارند و بىنياز پنداشته مىشوند و از كمكها محروم مىمانند - حقى است معلوم مانند زكاتهاى واجب و مستحب و انفاقهاى ديگر در راه خدا .
از حضرت سجاد عليه السلام نقل شده كه فرمود :
الْحَقُّ الْمَعْلُومُ شَىءٌ يُخْرِجُهُ مِنْ مَالِهِ لَيْسَ منَ الزَّكاةِ وَلَا مِنَ الصَّدَقَةِ الْمَفْروضَتَيْنِ ؛ هُوَ الشَّىءُ يُخْرِجُهُ مِنْ مَالِهِ ؛ إنْ شاءَ أكْثَرَ ، وَإنْ شاء أقَلَّ ، عَلى قَدْرِ مَا يَمْلِكُ ؛ يَصِلُ بِهِ رَحِماً وَيُقَوّى بِهِ ضَعيفاً « 4 » . . .
حقِّ معلوم ، چيزى است كه از مالش خارج مىكند كه از زكات و صدقهء واجبه
هامش
( 1 ) . مدرك ياد شده ، ص 11 .
( 2 ) . مدرك ياد شده از امام صادق عليه السلام و تفسير برهان ذيل همين آيه از امام باقر عليه السلام .
( 3 ) . مدرك ياد شده ، ص 11 .
( 4 ) . نور الثقلين ، ج 5 ص 417 با تلخيص به نقل از كافى .