است خدا را نشناختهاند تا به طرزى كه سزاوار اوست او را ستايش و توصيف كنند . پس در مورد غير آنها بايد گفت : سُبْحنَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ .
[ نفى جبر در گمراهى بشر ]
( آيه 161 و 162 و 163 ) ( فَإِنَّكُمْ وَ مَا تَعْبُدُونَ * مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفتِنِينَ * إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ )
لغت :
فاتنين جمع فاتن و آن به معنى گمراهكننده است .
صال اسم فاعل از « صلى » و در اصل « صالى » بوده و به معنى داخل شونده است .
تفسير :
سپس خطاب به مشركان فرمايد : پس همانا شما و آنچه را از بت و شياطين و جن مىپرستيد .
هرگز نمىتوانيد بر ضدّ هدف خدا جامعه را به گمراهى و تباهى بكشانيد .
مگر كسى را كه به جهت كفر و عنادش به جهنّم رفتنى و سوختنى است .
يعنى شما و معبودانتان هيچ كدام نمىتوانيد بندگان را اغوا كنيد به اين وجه كه بر خدا غالب شويد و بندگان او را از دين او برگردانيد مگر جماعتى كه به سوء اختيار خودشان كافر شوند و بر صفت كفر بميرند و به جهنّم روند .
تنبيه : اين مطلب ثابت شده كه علم الهى به كفر و عصيان بندگان ، موجب كفر و عصيان آنان نگردد ؛ بلكه كفر و عصيان را به سوء اختيار خود مرتكب مىشوند . و البته شخص عاقل فهيم مىداند كه در نزد حكيم علم ازلى را علت عصيان دانستن از نهايت جهل بود .
( آيه 164 - 166 ) ( وَ مَا مِنَّآ إِلَّا لَهُو مَقَامٌ مَّعْلُومٌ * وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّآفُّونَ * وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبّحُونَ )