لغت و اعراب :
دعّ مصدر و به معنى با شدّت انداختن يا دفع كردن است .
قبل از هذه جملهء « قيل لهم » و مانند آن در تقدير است .
تفسير :
روزى كه با سختى و خشونت به سوى جهنّم رانده مىشوند .
و در اين حال به آنها گفته مىشود : اين همان آتشى است كه در دنيا آن را تكذيب مىكرديد و هر چند پيامبر براى صدق قول خود معجزه هم مىآورد نمىپذيرفتيد و مىگفتيد : اين كلام وحى الهى نيست و سحر است .
آيا اين سحر است يا شما كوريد و نمىبينيد ؟ ! همان گونه كه در دنيا تهديدها و وعيدهاى آن را نمىشنيديد ، يعنى ترتيب اثر نمىداديد .
به اين آتش درآييد و بسوزيد و جزاى كفر و عناد و اعمال خود را بچشيد ! خواه صبر كنيد و يا صبر نكنيد و جزع و فزع نماييد براى شما يكسان است .
يعنى بر هر وجه كه مىخواهيد از صبر و عدم صبر ، در جهنّم داخل شويد و به عذاب آن گرفتار باشيد كه هيچ چاره و مفرى براى شما نيست ، نه قوّت پرهيز از دخول در آتش داريد و نه راه گريز ، و هميشه در آن معذّب خواهيد بود .
إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ :
و جز اين نيست كه شما در مقابل آنچه انجام مىداديد با دخول در جهنّم و باقى ماندن در آن كيفر مىشويد يا با تجسم عينى عقايد و اعمالتان جزا داده مىشويد .
در احتمال اوّل جزا غير از عمل ، و در احتمال دوم عين عمل و تجسم اعمال است .
( آيهء 17 - 20 ) ( إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنتٍ وَ نَعِيمٍ * فكِهِينَ بِمَآ ءَاتَلهُمْ رَبُّهُمْ وَ وَقَلهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ * كُلُواْ وَ اشْرَبُواْ هَنِيَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ * مُتَّكِينَ عَلَى سُرُرٍ مَّصْفُوفَةٍ وَ زَوَّجْنهُم بِحُورٍ عِينٍ )
تفسير روان (فارسى) — صفحة 529
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٢٩