مكلفى در روز جزا .
و سوگند به آن خانهء آباد . يعنى كعبه كه به كثرت زائران آباد است و به نام بيت اللَّه خوانده مىشود و خانهء آسمانى آباد از فرشتگان كه به همين نام « البيت المعمور » ياد مىشود و قلب مخلصان آباد از ايمان .
در حديث است كه :
قلب مؤمن ، بيت اللَّه
است .
و سوگند به آن سقف برافراشته . يعنى آسمان دنيا كه به منزله سقف زمين است .
و سوگند به آن درياى پر از آب ، يا افروخته و پر از آتش كه در پيشاپيش قيامت خواهد بود .
( آيهء 7 و 8 ) ( إِنَّ عَذَابَ رَبّكَ لَوَ قِعٌ * مَّا لَهُ مِن دَافِعٍ )
تفسير :
خداى متعال به پنج موجود عظيم و عجيب براى مؤكد كردن اين مطلب سوگند ياد كرده كه بىترديد عذاب پروردگار تو در آخرت براى كافران ثابت و حتمى است ، و هرگز آن را بازدارندهاى نيست .
وجه دلالت امورى كه مورد سوگند قرار گرفت بر وقوع عذاب ، آن است كه اين امور دالّاند بر كمال قدرت و حكمت خداوند ، پس چنين قادر حكيمى بر عذاب كافران قادر است و اين عذاب از روى حكمت و مصلحت مىباشد .
عبرت : جبير بن مطعم گويد : به مدينه رفتم تا سخنى در باب اسراى بدر به حضرت رسول صلى الله عليه و آله بگويم . پس به مسجد رفتم ، حضرت در نماز صبح ايستاده بود ، سورهء والطور قرائت نمود ، چون به اين آيه رسيد : إِنَّ عَذَابَ رَبّكَ لَوَ قِعٌ * مَّا لَهُ مِن دَافِعٍ نزديك بود كه از شدّت خوف دلم شكافته شود ، و محبّت اسلام در دلم وارد شد ، پس فوراً اسلام اختيار كردم از ترس خداى تعالى . . . . « 1 »
هامش
( 1 ) . تفسير ابو الفتوح رازى ، ج 10 ، ص 314 با كمى تلخيص و تصرّف .