بارانها و حيوانها ، و زنان گرانبار از حملها .
فَالْجرِيتِ يُسْرًا : پس سوگند به كشتىهايى كه به آسانى رواناند و نسيمهايى كه به سهولت وزاناند و ستارگانى كه به آرامى در جرياناند .
فَالْمُقَسّمتِ أَمْرًا : پس سوگند به بادهاى تقسيمكنندهء ابرها و بارانها ، و فرشتگان توزيعكنندهء ارواح بر جنينها در شكم مادرها ، و حيات بر جاندارها ، و دانش بر مغزها ، و روزى بر روزىخواران .
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ : خداوند پس از اين چهار سوگند و در جواب آن مىفرمايد :
جز اين نيست كه آنچه وعده داده مىشويد از احوال مرگ و زنده شدن و ثواب و عقاب و معاد حتماً راست و درست و وعدهء الهى صدق است .
وَ إِنَّ الدّينَ لَوَ قِعٌ : و بىشك روز جزا ، بودنى و واقع شدنى است .
بيان : تخصيص بعد از تعميم به جهت تأكيد در وقوع آن و مبالغهء در انذار است ، و سوگندها دالّاند بر قدرت خداوند بر آنچه به آن سوگند ياد كرده ، پس گوييا به اقتدار خود بر اين اشياء عجيبه بر قدرت خود بر بعث و حشر موعود استدلال فرموده است .
[ دروغگويى ، نادانى و غفلت كافران ]
( آيهء 7 - 9 ) ( وَ السَّمَآءِ ذَاتِ الْحُبُكِ * إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ * يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ )
لغت :
حبك جمع « حَبيكه » و آن به معنى راه و طريق است .
تفسير :
سوگند به آسمان داراى زينت و حسن منظر و آفرينش معتدل و راههاى گوناگون عروج و نزول فرشتگان .
إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ : كه همانا شما اهل مكّه در بارهء پيامبر و قرآن او در گفتار