بگو : كسى آن را زنده مىكند كه نخستين بار پديدش آورد و او به هر نوع آفرينش و به هر آفريدهاى داناست .
برهان : آيهء شريفه از سه جهت دالّ بر جسمانى بودن معاد است :
1 - از جهت شأن نزول كه در ذيل آيهء 77 ياد شد .
2 - از جهت سؤال : قَالَ مَن يُحْىِ الْعِظمَ وَ هِىَ رَمِيمٌ كه زنده كردن استخوانهاى خاك شده را مطرح كرده است .
3 - از جهت صراحت در جواب : قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِى أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٍ . . . و مرجع ضمير در يُحْيِيهَا و أَنشَأَهَآ عظام مذكوره در سؤال است ؛ يعنى خداوند همان استخوانهاى خاك شده را زنده مىكند .
( آيه 80 ) ( الَّذِى جَعَلَ لَكُم مّنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ نَارًا فَإِذَآ أَنتُم مّنْهُ تُوقِدُونَ )
تفسير :
آن خدايى كه به قدرت كاملهء خود براى شما از درخت سرسبز و تر ( به نام مرخ و عفار ) آتشى خشك و سوزان پديد آورد كه شما با ماليدن دو شاخهء سبز به يكديگر به ناگاه آتش مىافروزيد ، قادر است مردگان را زنده كند .
يعنى آن ذاتى كه قادر باشد بر بيرون آوردن آتش از درختى كه سرسبز و تر است با وجود تضاد آب و آتش ، پس قادر است بر اعادهء چيزى كه با طراوت بوده و خشك شده است ( زنده بوده و مرده و خاك شده است ) .
( آيه 81 ) ( أَوَ لَيْسَ الَّذِى خَلَقَ السَّموَ تِ وَ الْأَرْضَ بِقدِرٍ عَلَى أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُم بَلَى وَ هُوَ الْخَلقُ الْعَلِيمُ )
تفسير روان (فارسى) — صفحة 50
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥٠