تفسير :
و ملكيت حقيقى و حكومت آسمانها و زمين از آنِ خداست ؛ زيرا آفريدن و حفظ و تدبير و فانى كردن آنها تحت ارادهء حتمى اوست . هر كس از گنهكاران را بخواهد و شايستهء مغفرت باشد مىآمرزد و هر كس را بخواهد عذاب كند و مستحق آن باشد عذاب مىكند . و چون به موجب
« إنّ رحمتى سبقت غضبى » « 1 »
رحمت او اعلى و اشمل است از غضب او ، لذا در پايان آيه صفات مغفرت و رحمت را ذكر فرموده است .
وَ كَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا : و خدا بسيار بسيار آمرزنده و مهربان است .
پس از بازگشت حضرت رسول از حديبيه ، سال هفتم از هجرت در ماه محرّم به غزوهء خيبر توجّه كرد و به اصحاب وعدهء فتح و غنيمت داد و فرمود : هر كه در حديبيه حاضر بوده در اين غزوه همراه شود و ديگران نيايند . چون عازم شدند متخلفان به قصد تبديل و ردّ امر الهى گفتند : بگذاريد ما در اين جنگ تابع شويم و با دشمنان محاربه نماييم ! حق تعالى در آيهء بعد از آنِ اخبار فرمود :
( آيهء 15 ) ( سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَن يُبَدّلُواْ كَلمَ اللَّهِ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَ لِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا بَلْ كَانُواْ لَايَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا )
لغت :
مغانم جمع « مغنم » به معنى غنيمت جنگ . ذرونا يعنى بگذاريد و مانع نشويد .
هامش
( 1 ) . اصول الكافى ، ج 1 ، ص 443 ذيل ح 13 « معراج » چنين آمده : سبقت رحمتى غضبى .