لغت :
داخر به معنى ذليل و خوار و كوچك است .
[ دستور دعا و حتميّت اجابت ]
تفسير :
و پروردگارتان گفت : در جميع مقاصد و مطالب خود مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم .
محققان فرمودهاند : لازم است بنده لفظاً يا قصداً دعا را به شرط مصلحت معلق سازد چون ممكن است كه داعى ، چيزى را بخواهد كه مستلزم مفسده باشد .
إِنَّ الَّذِينَ . . . : البته كسانى كه از پرستش و عبادت من تكبر مىورزند ، به زودى خوار و سرافكنده وارد جهنّم مىشوند .
1 - رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود :
الدُّعَاءُ سِلَاحُ الْمُؤْمِنِ وَعِمَادُ الدّينِ ونُورُ السَّماوَاتِ وَالْأرْضِ ؛
دعا اسباب جنگ مؤمن [ با شيطان و وسيلهء دفع شرّ او ] و نگهدارندهء دين و نور آسمانها و زمين است . « 1 » 2 - همچنين :
أفْضَلُ عِبَادَةِ امَّتِى بَعْدَ قَراءةِ الْقُرْآنِ الدُّعَاءُ ، ثُمَّ قَرَأَ
ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُمْ . . .
؛ ألَا تَرى أنَّ الدُّعَاءَ هُوَ الْعِبَادَةُ ؟
وَقَالَ : لَا تَعْجِزُوا عَنِ الدُّعَاءِ ؛ فَإنَّهُ لَمْ يَهْلِكْ مَعَ الدُّعَاءِ أحَدٌ . وَيَسْألُ ( وليسأل ظ ) أحَدُكُمْ رَبَّهُ حَتّى يَسْألَه شِسْعَ نَعْلِهِ إذَا انْقَطَعَ ، وَاسْألِ اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَإنَّهُ يُحِبُّ أنْ يُسْألَ :
افضل عبادت امّت من بعد از قرائت قرآن دعاست ، پس قرائت نمود اين آيه را :
ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُمْ . . . ؛ آيا نمىبينى كه دعا عبادت است ؟ زيرا در ذيل آيه فرموده : إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِى و از دعا تعبير به عبادت شده است .
و فرمود : عاجز نشويد از دعا ، به درستى كه هيچ كس با دعا هلاك نشد . و بايد
هامش
( 1 ) . سفينة البحار ، ذيل مادهء دعا .