[ احوال كافران در دوزخ ]
تفسير :
همانا كسانى كه به خدا و رسول كفر ورزيدند گاهى در جهنّم بر خود يا بر يكديگر بغض و خشم كنند ، پس با خود از روى ملامت گويند : چرا از قبول دعوت پيامبران امتناع كرديم و يا با يكديگر ازروى سرزنش گويند كه چرا ايمان نياورديم . اينان ندا مىشوند كه بى ترديد عداوت و خشم خدا بر شما بزرگتر و بيشتر است از عداوت و بغض و خشم خودتان بر خودتان ؛ چرا كه به ايمان به خدا و رسول دعوت مىشديد ، پس كفر مىورزيديد و از قبول دعوت انبيا امتناع مىكرديد .
( آيه 11 ) ( قَالُواْ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَى خُرُوجٍ مّن سَبِيلٍ )
تفسير :
گويند : پروردگارا ، پس از زندگى دنيا و تحقّق دعوت ما به توحيد دو بار ما را ميراندى و دو بار زنده كردى - ميراندن از دنيا و زنده كردن در برزخ و ميراندن دربرزخ و زنده كردن در قيامت - پس ما به گناه خود در انكار زنده شدن در برزخ و مردن و زنده شدن دوم اعتراف كرديم ، آيا راهى براى بيرون آمدن از اين جا ( جهنّم ) هست ؟ البته كه نيست .
تبصره : يكى از معتقدات حقّه ، سؤال نكير و منكر در قبر است كه از اعتقادات سؤال مىشود ، پس اگر جواب درست دهد به روح و ريحان و جنّت نعيم فايز شود و اگر جواب درست ندهد نُزُل حميم و عذاب براى او باشد .
بزرگان علماى اماميه مانند محقّق طوسى و علامه حلى و شيخ مفيد و شيخ صدوق و علامه مجلسى - رضوان اللَّه عليهم - فرمودهاند : بشر در قبر سؤال مىشود ؛ يعنى زنده مىشود و از اعتقاداتش سؤال مىشود و قرآن و احاديث دالّ بر آن است ، از جمله آيهء وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ كه اعتراف كفّار به دو زنده شدن است : يكى در قبر ، و دومى در قيامت .
اما اخبار : حضرت صادق عليه السلام فرمايد :