احدى را توان نفس كشيدن بدون اذن او نباشد ، و روز تجلّى و شدت قهر خدا نسبت به ظالمان و طاغيان و مستكبران است .
وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُقَرَّنِينَ فِى الْأَصْفَادِ سَرَابِيلُهُم مِن قَطِرَانٍ وَتَغْشَى وُجُوهَهُمُ النَّارُ
يعنى : و تو اى مؤمن كه در سايهء ايمان از هول آن روز در امانى ، گنهكاران را خواهى ديد كه همگى در زنجيرها به يكديگر بسته شدهاند ؛ پيراهنهايشان از قطِران است . يعنى پيراهنى تهيه شده از آن برتن دارند ، يا از آن مايع به قدرى بر بدنشان ماليدهاند كه همانند پيراهنى شده است . و صورتهايشان را آتش مىپوشاند . يعنى علاوه بر بدنشان ، شعله و دود آتش صورتشان را نيز فرا مىگيرد . و نعوذ باللَّه .
لِيَجْزِىَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ
يعنى : خداوند آنان را اين چنين عذاب مىكند به خاطر آنكه هر نفسى را به آنچه كسب كرده كيفر دهد ، يعنى در برابر كفر و نفاق و فسقى كه در دنيا به دست آورده كيفر اخروى دهد . و يا آنكه عين آنچه را كه كسب كرده برايش در آخرت متبلور كند و مجسم سازد .
همانا خداوند زودرس به حساب است . يعنى ميان اعمال صادر شده از مكلّفان و محاسبه و مجازات آنها فاصلهء زيادى نمىاندازد ، زيرا به مجرد مرگ ، مجازات شروع مىشود . و يا آنكه ميان دنيا و قيامت از ديدگاه ربوبى فاصلهاى نيست .
هذا بَلَاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنذَرُوا بِهِ وَلِيَعْلَمُوا أَنَّمَا هُوَ إِلهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُوا الْأَلْبَابِ
يعنى : اين كتاب آسمانى ، ابلاغى به مردم است . وسيلهء رساندن هدف و پيام الهى و دين و شريعت اوست . و يا آنكه اين كتاب از نظر هدايت جامعهء بشرى به دين كامل و برنامهء حياتى ذاتالابعاد ، از زمان فرود آمدنش تا انقراض نسلشان كافى است .
و نيز نازل گشته براى مصالحى بىپايان و براى اين كه مردم به وسيلهء آن انذار شده ، تنبّه داده شوند . و نيز براى اينكه بدانند كه او خداى يكتاست ، يعنى پس از آشنا شدن به منطق قوى و براهين متقن آن علم پيدا كنند كه او يگانه و بدون شريك است . و نيز براى اين كه هر صاحب عقل و خردى به واسطهء درك معارف آن متذكر شود كه آن حق است و دعوتش سزاوار پذيرش .
بايد دانست كه در اين آيه شش صفت براى قرآن ذكر شده است : اين قرآن
تفسير روان (فارسى) — صفحة 175
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٥