زمين از مكلّفان انشائى قريب به فعليت ، و نسبت به معدومان پيشبينى شده در عالم خلقت تا انقضاى جهان ، انشائى محض است .
معناى آيه : حقيقت اين است كه براى شما فرستادهاى از خودتان آمده است ، يعنى بر شما نوع بشر پيامبرى از جنس خودتان نه از فرشتگان و نه از اجنّه و پريان كه گفتگو و آشنايىتان با آنها مشكل ، و تأسّى و اقتدا به كردارشان سخت يا غيرممكن باشد .
عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَاعَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ
يعنى : رسولى كه سختى و در معرض خوف و خطر افتادن شما بر او سنگين و سخت است . بر شما حريص است ، يعنى ميل و مراقبت شديد بر هدايت و ايمان و تعليم و تربيت شما دارد ، و به همهء مؤمنان رئوف و مهربان است .
فَإِن تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِىَ اللَّهُ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
يعنى : اى پيامبر ، يا اى مخاطب ، اگر آنها اعراض كردند ، و از دعوت تو و پذيرش دين و كتاب تو روى برتافتند ، تو بگو : خدا برايم بس است ، خدايى كه جز او معبودى نيست ، من بر او توكل نمودم و او پروردگار عرش بزرگ است . مراد از آيه آن است كه كافىدانستن خداى يگانه و تكيه و توكل بر او ، شرّ دشمنان موجود را دفع مىكند و زمينه را براى پذيرش جهانى شريعت و كتاب تو فراهم خواهد نمود .
والحمد للَّهأوّلًا و آخراً و ظاهراً و باطناً
* * *
تفسير روان (فارسى) — صفحة 347
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٤٧