تفسير :
تحريف كتاب در ميان يهود
« أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُواْ لَكُمْ وَ قَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ »
اين آيات در مقام بيان حال يهود و قساوت دل و شقاوت ذات آنها ، و ارشاد به سوابق سوئشان در انكار حق و عدم پذيرش دعوت پيامبران الهى است . در خطابى به پيامبر و مسلمين همهء اعصار مىفرمايد : آيا شما طمع داريد در اينكه آنها به دعوت و گفتههاى شما ايمان آورند و كتاب و دين شما را بپذيرند ؟ در حالى كه گروهى از آنان كلام خدا را مىشنيدند و پس از آن كه به عقل و انديشه درك مىكردند آن را تحريف مىنمودند در حالى كه زشتى كارشان را هم مىدانستند .
معلوم باشد كه مسألهء شنيدن كلام خدا و تحريف آن ، نخست از آن هفتاد نفر شروع شد كه موسى آنها را براى رفتن به كوه طور و تكلّم با خداوند و دريافت تورات انتخاب نمود ، كه آنها سخنان خدا و صحبتهاى او را با موسى و آنچه به موسى وحى شد ، همه را شنيدند و پس از بازگشت به ميان قوم خود ، به خاطر منافع دنيوى و پيروى از هواى نفس خويش برخى از مطالب را نگفتند و برخى را تأويل و تحريف نمودند . و اين سيرهء سيّئه در ميان علماى تورات تا عصر پيامبر اسلام جارى بود ، آنها نيز همهء تصريحات تورات دربارهء پيامبر و كتاب و دين او و علائم و اوصاف شخصى او را كه دلالت بر نبوت او داشت تحريف كردند و از اين راه سبب گمراهى ملتى تا امروز و فردا شدند .
« وَ إِذَا لَقُواْ الَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُواْ ءَامَنَّا وَ إِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُواْ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللَّهُعَلَيْكُمْ لِيُحَآجُّوكُمْ بِهِ عِندَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ »
بى ايمانى حتى با شنيدن كلام خدا
فاعلِ « قالوا » ى دوم منافقان است يا كفار غيرمنافق و مخاطَبْ منافقان و استفهام انكارى است ، و معناى آيه اين است : چون منافقان با مؤمنان ملاقات كنند مىگويند : ما ايمان آورديم ، يعنى پيامبر اسلام و كتاب و دين او را پذيرفتيم ، و چون برخى با برخى خلوت كنند - يعنى منافقان با كفار يا منافقان با يكديگر - مىگويند : آيا آنچه را كه خداوند راه علمش را بر شما گشوده يا بر شما حكم كرده ، مانند آنچه در تورات از آمدن پيامبر امّى عربى و صفات او و حقّانيت دين و كتاب او به شما خبر داده و شما را امر كرده كه به او ايمان آوريد ، براى مسلمانها بازگو مىكنيد تا آنها با شما در نزد خداوند محاجّه كنند ؟ آيا نمىانديشيد ؟ و حاصل آن كه آنها ميان خود جر و بحث مىكنند و به يكديگر مىگويند : چرا اينگونه از مندرجات تورات را به مسلمين مىگوييد تا بر ضد شما احتجاج