« فَإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللَّهَ لَايُحِبُّ الْكفِرِينَ »
يعنى : پس اگر از اطاعت خدا و رسول روى برتافتند خدا كافران را دوست ندارد .
اگر اعراضشان در احكام اصولى و عقيدتى باشد كافر مىشوند و از مورد محبت و رحمت حق بيرون مىروند ، و اگر در فروع احكام باشد فاسق مىشوند و مستحق كيفر مىگردند .
إِنَّ اللّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحًا وَ آلَ إِبْراهيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمينَ ( 33 )
ذُرّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللّهُ سَميعٌ عَليمٌ ( 34 )
لغت و اعراب :
اصطفاء : برگزيدن . آل اصلش « اهل » است و لذا تصغيرش « اهَيل » مىشود ، و فرقش با اهل آن است كه آل فقط بر اهل شرف و بزرگان اطلاق مىشود مانند آلاللَّه و آلالسلطان ؛ و آلالخيّاط و آلالعطار گفته نمىشود . ذرّيّة : فرزند ، و بر مفرد و جمع اطلاق مىشود ، و نصب آن به خاطر آن كه حال يا بدل است از نوح و دوآل .
تفسير :
برگزيدگان خدا
« إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى ءَادَمَ وَنُوحًا وَءَالَ إِبْرَ هِيمَ وَءَالَ عِمْرَ نَ عَلَى الْعلَمِينَ »
يعنى : حقيقت اين است كه خداوند ، آدم و نوح و خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر جهانيان برگزيد .
اما برگزيدن آدم عليه السلام به خاطر آن كه او بديعِ فطرت و نخستين فرد مخلوق ابتكارى بشر است كه خداوند به دو دست قدرت خويش مجسمهء او را از گِل بساخت و به نحو غيرعادى از روح خود در آن دميد و بدين طريق او را حيات بخشيد . آدم عليه السلام جدّ اعلاى پدرى سلسلهء آدميان و اولين خليفهء منصوب از جانب خدا در كرهء زمين و نخستين پيامبرى است كه مفتخر به دريافت وحى از جانب خداوند شد و با جبرئيل و فرشتگان ، در زمينِ مادى تماس گرفت و تكلّم كرد . و او اولين كسى بود كه اركان خانهء خدا و ملت را از زير خاك بيرون آورد و پيش از هر انسانى به عنوان تعظيم آن خانه و عبادت حقتعالى طواف نمود ، يعنى هفتبار به دور آن چرخيد .
و اما نوح عليه السلام ، او جدّ دوم بشر بود ، زيرا همهء بشرهاى نسل آدم از غير طريق نوح بهوسيلهء طوفان هلاك شدند و همراهان اندك او نيز غير از اولاد او پس از فرود آمدن از كشتى ، به جهت