يعنى : على عليه السلام مىفرمايد : پيروزى در نتيجه احتياط حاصل مىشود و احتياط به وسيلهء جَوَلان فكر به دست مىآيد .
34 - قالَ عَلِيُّ عليه السلام : احْذِرْ مِنْ اصْحابِكَ وَ مُخالِطيكَ الْكَثيرِالْمَسْأَلَةِ الْخَشِنِ الْبَحْثِ اللَّطيفِ الْاسْتِدْراجِ الَّذي يَحْفِظُ أَوَّلَ كَلامِكَ عَلى آخِرِهِ وَ يَعْتَبِرُ ما أَخَّرْتَ بِما قَدَّمْتَ وَ لا تُظْهِرَنَّ لَهُ المخالفة فَيَرى انَّكَ قَدْ تَحَرَّزْتَ وَ تَحَفَّظْتَ وَ اعْلَمْ انَّ مِنْ يَقْظَةٍ الْفِطْنَةِ اظْهارَ الْغَفْلَةِ مَعَ شِدَّةِ الْحَذَرِ فَخالِطْ هذا مُخالَطَةَ الْآمِنِ وَ تَحَفَّظْ مِنْهُ تَحَفُّظَ خائِفِ فَإِنَّ الْبَحْثَ يُظْهِرُ الْخَفِيَّ وَ يُبْدِي الْمَسْتوُرَ الْكامِنَ . « 1 »
يعنى : على عليه السلام مىفرمايد : از آن دسته از ياران و دوستان نزديك خود كه زياد سؤال مىكنند و با خشونت سخن مىگويند و با لطافت از زير زبانت حرف مىكشند و اوّل و آخر سخن تو را حفظ كرده و با هم مىسنجند و تفسير مىكنند احتياط داشته باش ، با آنان اظهار مخالفت نكن تا به احتياط تو پى ببرند ، و بدان كه از لوازم بيدارى و هوشيارى آن است كه در عين احتياط ، خود را غافل نشان دهى پس با اين گونه اشخاص طورى آميزش كن كه گويا به آنان اطمينان كامل دارى و طورى از آنان احتياط كن كه گويا به شدّت از آنان مىترسى ؛ زيرا بحث ، ( تفتيش ) پنهان را آشكار و اسرار را برملا مىسازد .
35 - اتَّقِ الْعَدُوَّ وَ كُنْ مِنَ الصَّديقِ عَلى حَذَرٍ فَإِنَّ الْقُلُوبَ انَّما سُمِّيَتْ قُلوُباً لِتَقَلُّبِها . « 2 »
يعنى : از دشمن بپرهيز و از دوست برحذر باش ؛ زيرا قلب به جهت تقلّب و حال به حال شدن ، قلب ناميده شده است .
36 - الْحَزْمُ سُوءُ الظَّنِّ . « 3 »
يعنى : حزم عبارت است از سوء ظنّ داشتن . « 4 »
37 - لا تَأْمُنْ عَدُوَّكَ وَ انْ شَكَر . « 5 »
يعنى : خود را از دشمنت در امان مپندار اگرچه با زبان از تو سپاسگزارى كند .
38 - احْبِبْ حَبيبَكَ هَوْناً ما عَسى انْ يَكوُنَ بَغَيْضَكَ يَوْماً . « 6 »
هامش
( 1 ) - همان ، ج 20 ، ص 318 ، رقم 653 .
( 2 ) - بهجة المجالس ، تأليف ابن عبد البر ، ج 1 ، ص 689 .
( 3 ) - كنزالعمّال ، ج 3 ، ص 430 و 446 ؛ نهايه و لسان العرب ، ذيل كلمهء حزم ؛ مسند شهاب ، ج 1 ، ص 48 .
( 4 ) - الْحَزْمُ : ضْبْطُ الرَّجُلِ امْرَهُ وَالْحَذَرُ مِنْ فَواتِهِ ( نهايه والسان العرب ) .
( 5 ) - غررالحكم ، ج 2 ، ص 802 .
( 6 ) - فردوس ديلمى ، ج 1 ، ص 435 ؛ مستدرك ، ج 2 ، ص 82 ؛ مجروحين ابن حبّان ، ج 2 ، ص 351 اشعثيات ، ص 233 ؛ ترمذى ، ج 8 ، ص 162 ؛ كنزالعمّال ، ج 9 ، ص 12 و 103 و ج 21 ، ص 76 ؛ ابن ابى شيبه ، ج 14 ، ص 102 ؛ لباب الآداب ، ص 25 ؛ روض الاخبار ، ج 1 ، ص 173 ؛ الأدب المفرد ، ص 334 ؛ مسند شهاب ، ج 1 ، ص 340 و نيز در حاشيهء آن از طبرانى در كبير و اوسط ؛ مجمع البحرين ، ج 8 ، ص 88 و ج 2 ، ص 365 .