اگر در اين راه تقوى نباشد ، رياضات و مجاهدات را هرگز اثرى نيست ، و جز خسران ثمرى ندارد و نتيجهاى جز دورى از درگاه حق - تعالى - نخواهد داشت . حضرت علىّ بن الحسين - عليهماالسّلام - مىفرمايد :
« إنّ العلم إذا لم يعمل به ، لم يزدد صاحبه إلّاكفراً ، و لم يزدد من اللَّه إلّابعداً . »
همانا علم وقتى به آن عمل نشود ، صاحبش را جز كفر زيادى نمىكند و جز دورى از خدا برايش افزون نمىنمايد .
اگر آدمى يك اربعين به رياضت بپردازد ، اما يك نماز صبح از او قضا شود ، نتيجه آن اربعين هَبآءً مَنْثوراً « 1 » خواهد گرديد .
بدان كه در تمام عمرم تنها يك روز نماز صبحم قضا شد ، پسر بچّهاى داشتم آن روز از دست رفت ، سحرگاه مرا گفتند : كه اين رنجِ فقدان را ، به علّت فوت نماز صبح مستحقّ شدهاى ، اينك اگر شبى تهجّدم ترك گردد ، صبح آن شب انتظار بلايى مىكشم .
بدان كه انجام مكروه ، موجب تنزّل مقام بندهى خدا مىشود ، و به عكس اتيان مستحبّات مرتبه او را ترقّى مىبخشد .
بدان كه در راه حقّ و سير و سلوك اين طريق ، اگر به جايى رسيدهام به بركت بيدارى شبها و مراقبت در امور مستحبّ و ترك مكروهات بوده است ، ولى اصل و روح همه اين اعمال خدمت به ذُرارى ارجمند رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - است .
اكنون پسرم تو را به اين چيزها وصيّت و سفارش مىكنم :
اولّ آن كه : نمازهاى يوميّه خويش را در اوّل وقت آنها بجاى آورى .
دوّم آن كه : در انجام حوايج مردم هر قدر كه مىتوانى بكوشى و هرگز مينديش كه فلان كار بزرگ از من ساخته نيست ؛ زيرا اگر بنده خدا در راه حقّ گامى بردارد ، خداوند نيز او را يارى خواهد فرمود .
سوّم : سادات را بسيار گرامى و محترم شمارى و هر چه دارى در راه ايشان صرف و
هامش
( 1 ) . زرههايى كه در آسمان پخش مىشود .