ثبوت قدم ، شرط ازدياد ايمان
دليل بر اين كه منظور از زيادى ايمان بيان فوق مىباشد ( علاوه بربيان ذيل و دو آيهى گذشته و ذيل دعاهايى كه اشاره شد ) ، بيانات توحيدى است كه ذيل برخى بخشهاى همين دعا آمده و حضرت حقّ سبحانه ، به كمالات خوانده شده و مىفرمايد : « يا باطِناً فِى ظُهُورِهِ ، وَ ظاهِراً فِى بُطُونِهِ وَ مَكْنُونِهِ ! . . . عالِمُ كُلِّ مَعْلُومٍ » .
از اين بيان آشكار مىشود كه امام - عليهالسّلام - در مقام اين بوده كه ايمان واقعى را به خصوصيّاتى كه حقّ سبحانه داراى آن مىباشد ، معرفى بفرمايد . ولى نيل به چنين ايمانى به طريق عادى ممكن نخواهد شد ، مگر آن كه شخص در هر مرحله ثبوت قدم پيدا نمايد ، تا راهنمايى به بالاتر آن شود . از اين رو فرموده شده : « أَنْ تَزِيدَنِى . . . وَ تَثْبِيتاً » .
خداوند مىفرمايد :
وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها وَ تَذُوقُوا السُّوءَ بِما صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ لَكُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
. . .
مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
« 1 »
و زنهار سوگندهاى خود را دستاويز تقلّب ميان خود قرار مدهيد ، تا گامى بعد از استواريش بلغزد و شما به [ سزاى ] آن كه [ مردم را ] از راه خدا بازداشتهايد ، دچار شكنجه شويد و براى شما عذابى بزرگ باشد . . . هر كس ، از مرد يا زن ، كار شايسته كند و مؤمن باشد ، قطعاً او را با زندگى پاكيزهاى ، حيات [ حقيقى ] بخشيم و مسلّماً به آنان بهتر از آن چه انجام مىدادند ، پاداش خواهيم داد .
ثبوت در ايمان زمينه حيات طيبه
از آيه فوق معلوم مىشود ، بشر با عدم لغزش در ايمان و عمل صالح مىتواند به حيات طيّبه معنوى - كه يقين به پروردگار است - نايل آيد .
و نيز مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . سورهى نحل ، آيات 94 و 97 .