چگونگى پر شدن همهى اشياء با صمديّت
امّا اين كه صمديّت چگونه همه اشيا را پر نموده ؟ شايد از معانى بسيارى - كه در احاديث براى صمد شده - بتوان اين معنا را به دست آورد . در حديثى آمده است :
- « أَلصَّمَدُ ، أَلَّذِى لاجَوْفَ لَهُ . » « 1 »
صمد ، يعنى كسى كه اندورن ندارد .
- « أَلسَّيِّدُ الْمَقْصُودُ إِلَيْهِ فِى الْقَلِيلِ وَ الْكَثِيرِ . » « 2 »
صمد ، يعنى سرور كه همگان در اندك و بسيار به او نياز مىبرند .
- « أَلصَّمَدُ ، أَلَّذِى لاجَوْفَ لَهُ ؛ وَ الصَّمَدُ ، أَلَّذِى قَدِ انْتَهى سُؤْدَدُهُ ؛ وَ الصَّمَدُ ، أَلَّذِى لا يَأْكُلُ وَ لايَشْرَبُ ؛ وَ الصَّمَدُ ، أَلَّذِى لايَنامُ ؛ وَ الصَّمَدُ ، أَلدّائِمُ الَّذِى لَمْ يَزَلْ وَ لا يَزُولُ . » « 3 »
صمد ، يعنى كسى كه اندرون ندارد ؛ صمد يعنى كسى كه منتهاى سرورى را دارا است ؛ صمد يعنى كسى كه نه مىخورد و نه مىنوشد ؛ صمد يعنى كسى كه نمىخوابد ؛ صمد يعنى كسى كه پيوسته بوده و خواهد بود .
- « أَلصَّمَدُ ، أَلْقائِمُ بِنَفْسِهِ ، أَلْغِنىُّ عَنْ غَيْرِهِ ، وَ الصَّمَدُ ، أَلْمتَعالِى عَنِ الْكَوْنِ وَ الْفَسادِ ؛ وَ الصَّمَدُ ، أَلَّذِى لايُوصَفُ بِالتَّغايُرِ . » « 4 »
صمد ، يعنى كسى كه به خويش برپا است و از غير بىنياز است ؛ صمد يعنى منزه و برتر از پديدآمدن و از بين رفتن ، صمد يعنى كسى كه به تغيّر توصيف نمىگردد .
- « أَلصَّمَدُ ، أَلسَّيِّدُ الْمُطاعُ الَّذِى لَيْسَ فَوْقَهُ آمِرٌ وَ ناهٍ . » « 5 »
صمد ، يعنى سرور و مطاعى كه برتر از او فرمان دهنده و بازدارندهاى وجود ندارد .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 220 ، حديث 7 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 220 ، حديث 8 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 3 ، ص 223 ، حديث 12 .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . همان .