بِهِ ، وَ لِسانَهُ الَّذِى يَنْطِقُ بِهِ ، وَ يَدَهُ الَّتِى يَبْطِشُ بِها . » « 1 »
و هيچ بندهاى به چيزى محبوبتر و دوست داشتنىتر در نزد من ، از آن چه كه بر او واجب نمودهام ، تقرّب و نزديكى نجست ، و به راستى كه بنده با عمل مستحبّى به من نزديكى مىجويد تا اين كه دوستش بدارم ، و هرگاه دوستش داشتم ، گوش او مىشوم كه بدان مىشنود ، و چشم او كه به وسيلهى آن مىبيند ، و زبانش كه به واسطهى آن سخن مىگويد ، و دستش كه به آن مىگيرد .
- « أَلْمَعْرِفَةُ إِثْباتُ التَّوْحِيدِ أَوَّلًا ثُمَّ مَعْرِفَةُ الْمَعانِى ثانِياً . . . وَ أَمّا إِثْباتُ التَّوْحِيدِ مَعْرِفَةُ اللَّهِ الْقَدِيمِ الْغائِبِ . . . وَ أَمَّا الْمانِى فَنَحْنَ مَعانِيهِ وَ مَظاهِرُهُ ، فِيكُمْ ، إِخْتَرَعَنَا مِنْ نُورِ ذاتِهِ ، وَ فَوَّضَ إِلَيْنا أُمُورَ عِبادِهِ ؛ فَنَحْنُ نَفْعَلُ بِاذْنِهِ ما نَشاءُ ، وَ نَحْنُ إِذا شِئْنا شاءَ اللَّهُ ، وَ إِذا أَرَدْنا أَرادَ اللَّهُ . وَ نَحْنُ أَحَلَّنَا اللَّهُ - عَزَّوَجَلَّ - هذَا الْمَحَلَّ ، وَ اصْطَفانا مِنْ بَيْنِ عِبادِهِ ، وَ جَعَلَنا حُجَّةً فِى بِلادِهِ ، فَمَنْ أَنْكَرَ شَيْئاً وَ رَدَّهُ ، فَقَدْ رَدَّ عَلَى اللَّهِ - جَلَّ اسْمُهُ - وَ كَفَرَ بِآياتِهِ وَ أَنْبِيائِهِ وَ رُسُلِهِ . » « 2 »
شناخت خدا عبارت است از اثبات يگانگى خدا اولًا و شناخت معانى ثانياً . . . اما اثبات يگانگى خدا ، بدين صورت كه خدا را به عنوان موجود بىآغاز و غايب از ديدگان بشناسى . . . و اما شناخت معانى ، بدين معنا كه بدانى ما معنا و مظهر خدا در ميان شماييم ، ما را از نور ذات خويش پديد آورده و امور بندگان را به ما واگذار نموده است ، به گونهاى كه به اذن او هر چه بخواهيم ، مىكنيم و هر چه را ما بخواهيم ، خدا همان را مىخواهد و هر چه را اراده كنيم ، خدا همان را اراده مىكند و خداوند - عزّوجلّ - ما را در اين جايگاه نشانده و از ميان بندگان برگزيده و حجت خود در جاى جاى زمين قرار داده است ؛ پس هر كس چيزى [ از اين امور ] را انكار و ردّ كند ، خدا را ردّ كرده و به نشانههاى او و پيامبران و فرستادگانش كفر ورزيده است .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 352 ، حديث 7 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 26 ، ص 13 و 14 ، حديث 2 .