سبحانه ، محبّت نيز از آثار آن مىباشد و آنان كه از اين مشهود محرومند ، به حساب انتصاب الهى نمىتوانند از محبّت به وى بىبهره باشند ؛ چرا كه انتصاب ، به حساب دارا بودن منزلت ولايت است .
بنابراين ، مىتوان بيان حديث فوق ( ذيل آيه شريفه :
أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ
) را به اينگونه معنى نمود كه : نعمت ظاهرى ، رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و راهنمايىهاى او - صلّىاللَّه عليهوآلهوسلّم - نسبت به شناساندن خداوند متعال است ؛ چرا كه فرموده شده : « ما جاءَ بِهِ مِنْ مَعْرِفَةِ اللَّهِ - عَزَّوَجَلَّ - وَ تَوْحِيدِهِ » ؛ و نعمت باطنى ، همان ولايت علىّ - عليهالسّلام - و اوصياى بعد از وى ( يعنى منزلت خلافت و حجّت روى زمين بودن آنان ) است و ممكن نيست مقام ولايت آنان - عليهمالسّلام - ، از مقام ولايت الهى جدايى داشته باشد ( به بيانى كه به آن اشاره شد ) . با اين حساب ، عقدِ مودّت آنان نيز جداى از مقام ولايتشان نيست .
عدم جدايى ولايت اوصيا - عليهمالسّلام - از ولايت پروردگار
پس از اين مقدّمه ، آيا مىتوان جمله دعا : « نَتَوَجَّهُ وُجُوهَنا » را به وجه ظاهرى معنى نماييم ؟ و يا بايد گفت : مراد از وجه ، ملكوت و نامها و صفات الهى است كه با همه مظاهرند و آنان پرتوى از ظهورات ملكوت و همواره توجه همه موجودات - بالاخص بشر - به اسماء است و در نتيجه - بداند يا ندانند - ذات الهى و مقام ولايت حضرت حقّ سبحانه مورد توجّه مىباشد و ولايت علىّ - عليهالسّلام - و اولادش - عليهمالسّلام - ، به بيانى كه گفته شد ، امكان ندارد از ولايت الهى جدا باشد ؛ زيرا فرموده شده :
« مَعْرِفَتِى بِالنُّورانِيَّةِ مَعْرِفَةُ اللَّهِ - عَزَّوَجَلَّ - ، وَ مَعْرِفَةُ اللَّهِ - عَزَّوجَلَّ - مَعْرِفَتِى بِالنُّورانِيَّةِ . » « 1 »
شناخت من به نورانيت شناخت خداوند - عزّوجلّ - است و شناخت خداوند - عزّوجلّ - ، شناخت من به نورانيّت است .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 26 ، ص 1 ، حديث 1 .