زندگى مادّى بشر به آب است ؛ اگر آب نباشد ، به هيچ يك از نعمتهاى ظاهرى كه به آن حيات صورى را ادامه مىدهد ، نايل نخواهد گشت و وقتى ادامهى حيات نداشته باشد ، هرگز نخواهد توانست به غرض غايى از خلقت و نتايج اخروى - كه با اعمال و كردار خالصانه حاصل مىشود - نايل گردد . از اين رو مىبينيم در جمله فوق : « وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَحْبِسُ قَطْرَ السَّماءِ » تقاضاى آمرزش گناهانى كه باعث منع باران مىشود شده ، تا هر كس بتواند با ادامه دادن حيات ظاهرى ، از امور معنوى و اخروى بهرهمند گردد .
( 686 )
« وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُعَجِّلُ الْفَناءَ . » « 1 »
و آن دسته از گناهانم را كه موجب تعجيل مرگ مىشود ، ببخشاى .
سرگرمى به لهو و لعب و انحراف از طريق فطرت ؛ موجب تعجيل در مرگ
سرمايه عمر و حيات بشر ، براى رسيدن به كمالات انسانيّت است ، نه براى اين كه خود را به لهو و لعب و زينت حيات دنيوى مشغول سازد و اگر كسى قدر اين نعمت را ندانست و به امورى كه نه تنها وى را از مقصد عالى انسانيّت دور مىكند ، بلكه در لجن زارهايى قرار مىدهد كه ممكن نيست بفهمد براى چه خلق شده ، اين جاست كه خداوند به وجود و دوام عمر چنين شخصى نظر نخواهد داشت و به عمرش پايان مىدهد . بلكه مىتوان گفت : انحراف از طريق فطرت ، خود اثر به سزايى در نقص عمر و عجله در فناى شخص دارد . از اين رو تقاضا شده كه آن گناهان آمرزيده گردد ، تا موجبات تعجيل در فناء پيش نيايد و بندگان الهى بتوانند در راه عبوديّت واقعى قرار گيرند .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 328 .