حوايج ، مغفرت از گناهانى كه موجب امور ناگوارى مىشوند تقاضا گرديده و پس از آن حوايج ديگر مسألت شده و اما اين كه مغفرت از آن امور كدام است و چه معنايى را مىتواند داشته باشد ؟ در اين جا به ذكر يكايك آنها ، همراه با معنا خواهيم پرداخت .
( 680 )
« يا حافِظَ كُلِّ غَرِيبٍ . . . إِغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُغَيِّرُ النِّعَمَ . » « 1 »
اى نگاه دارندهى تمامى غريبها ! . . . آن دسته از گناهان مرا كه نعمتها را تغيير مىدهد ، بيامرز .
نعمت ؛ هر چه از خداوند صادر مىشود
بايد توجه نمود كه نعمتهاى الهى به چه چيزهايى گفته مىشود ؟ آيا تنها نعمتهاى ظاهرى و اجتماعى و انفرادى و داخلى و خارجى اراده شده ؟ و يا شامل نعمتهاى معنوى و اخروى ( كه به عمل صالح تحقّق پيدا مىكند ) نيز مىشود ؟ به طور اجمال ، مىتوان به هر چه از جانب خداوند صدور پيدا نموده ، نعمت گفت ؛ زيرا هر چه خداوند از ازل تا ابد به بندگانش داده و مىدهد ، جز حسن در آن نبوده و نيست ، چرا كه از حَسَن جز حُسن معنا ندارد و اگر بدى است ، از بندگان است ، چنان كه در فراز فوق ، تقاضاى مغفرت از آن شده است .
توسعه در معناى « تغيّر النعم »
تمام ده تقاضاى مغفرتى كه ذيل هر يك از جملههاى : « إِغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ » ذكر شده ، همه مندرج در اوّلين آنها : « تُغَيِّرُ النِّعَمْ » مىباشد . تنها بايد به ذكر و بيان هر كدام پرداخته شود تا مطالب هر يك بهتر واضح شود .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 328 .